Lîs Yayınları ve Diyarbakır Sanat Merkezi’nin düzenlediği 3. Diyarbakır Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri bu yıl online olarak, “Kırılgan Gelecek” temasıyla başladı. Kültür için Alan desteğiyle düzenlenen etkinlikler, 25 Eylül- 31 Ekim tarihleri arasında Wêjegeh Amed/Diyarbakır Edebiyat Evi’nin Youtube kanalı üzerinden yayınlanacak.
Bu akşam program sunuşu ardından gerçekleşecek açılış buluşmasında, eşitlik ve özgürlük temasıyla yazdığı şiirleriyle Kürtçe edebiyatın önemli isimlerinden Abdulla Peşêw ve tarihe, kültüre ve toplumsal hayata farklı yaklaşımlar içeren çalışmalarıyla tanınan Gündüz Vassaf yer alıyor. Pandemi döneminde ortak endişelere, edebiyatın bir arada düşünmeyi ve hissetmeyi mümkün kılan güçlendirici etkisiyle yaklaşmayı amaçlayan soruları gündeme getiren “Edebiyat ve Kırılgan Gelecek” başlıklı ilk oturumda ise Burhan Sönmez ve Gaye Boralıoğlu, kendi eserlerine de referans vererek bulunduğumuz dünyayı edebiyatın penceresinden tartışıyor.
ONUR KONUĞU BAVÊ NAZÊ
Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri’nin bu yılki onur konuğu, bütün hayatını Kürtçe edebiyatla ilgili çalışmalara adamış, üretimleri birçok dile çevrilmiş Bavê Nazê. Etkinlikler, 26 Eylül Cumartesi günü yazarın eserleri üzerinden kurduğu dünyanın tartışıldığı “Bavê Nazê’nin Edebi Dünyası: Gerçeklik ve Ötesi” oturumuyla devam edecek.
ZABEL YESAYAN ETKİNLİĞİ
Aras Yayınları iş birliğiyle düzenlenen “Geçmişten Bir Ufuk: Zabel Yesayan” etkinliği, Zabel Yesayan’ın eserleri ve yaşamına odaklanırken edebiyatın geçmişten geleceğe taşınan mirasını hatırlatacak ve ulusal edebiyat içindeki yok sayma pratiklerini tartışacak.
Edebiyatın çok dilli penceresinde dillerin imkânı üzerine de düşünmeyi öneren programda, Kürtçe’nin yeni ifade biçimleri alanındaki deneysel çalışmaları ile eserler üreten Ehmed Huseynî, “Bulutumsu Yakarışlar” adıyla Kurmancî şiirde açılan yeni ufukları işaret ediyor.
Sözlü edebiyattan yazılı edebiyata uzanan bir çizgide Lazca’nın yaşam öyküsü “Dil Yarası: Lazca’nın Bilinmeyenleri” başlığıyla programda yer alıyor. “Kitabın Yolculuğu” oturumu da, yayıncılık alanında hızla gelişen dijitalleşmeyi, tekelleşme, erişim ve telif ekseninde tartışmaya açıyor.
DÜNYA EDEBİYATI
Programda dünya edebiyatıyla ilgili de pek çok bölüm var. Malta, Polonya ve Birleşik Krallık Galler’den yazarların katılımıyla Avrupa’nın sınırlarını ve edebiyatın kırılgan gelecekteki rolünü yeniden düşünmeye ve tartışmaya açan “Avrupa Edebiyatının Sınırında” başlıklı buluşma Literature Across Frontiers işbirliğiyle gerçekleşecek. Notos Kitap iş birliğiyle düzenlenen “Yansımalar: Dünya Edebiyatında Karşılaştırmalı Metin Okumaları” oturumunda ise edebiyatın aynasından geleceğin ufku yorumlanacak.
Programda ayrıca Metis Yayınları iş birliğiyle düzenlenen iki oturum var. Ursula K. Le Guin’in eseri ‘Mülksüzler’ ile Nabokov’un az bilinen eserlerinden ‘Çarpık Dünya’nın açtığı iktidar tartışmasını ele alan “Edebiyatın Direnci”, edebiyatta kolektif direnişi örmenin yollarına bakmayı amaçlarken, “Edebiyatın Kuşkusu: Eko-kurguda Şiddet, Keder ve Yas” oturumunda güncel dünyayı algılamak için bir imkân sunan eko-eleştiri odağa alınacak ve insanın doğayla kurduğu ilişkideki konumu sorgulanacak.
CEGERXWÎN VE NÂZIM
Türkçe ve Kürtçe’nin iki büyük şairi Cegerxwîn ve Nazım Hikmet, Ayrıntı Yayınları iş birliğiyle gerçekleşen “Baharın İnadı” başlıklı oturumda şiirlerinde kesişen umut, gelecek ve direniş vurgularının yanı sıra gerçeklik ve sembolizm tartışmasıyla gündeme geliyorlar.
MASAL DİYARINA YOLCULUK
Çocuklar ve yetişkinler için masal ve hikâye anlatıcılığı üzerine çok dilli çalışmalar yapan ve canlı performanslar düzenleyen Amidart Kültür Sanat Kolektifi, “Masal Diyarına Yolculuk”’ta Zazakî masal ve hikâyelerden “Helîç û Belîç” ve “Hamolek’i” Edebiyat Günleri izleyicileri için sunuyor.
- Diyarbakır Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri Programı, 31 Ekim Cumartesi günü bu yılın onur konuğu olan Bavê Nazê’nin gerçeklik ve hakikati arayan edebiyatının serüvenini paylaşan kapanış konuşmasıyla sona erecek.
Wêjegeh Amed/Diyarbakır Edebiyat Evi’nin YouTube kanalı vasıtasıyla tüm dünyada izlenebilecek programın akışı ise şu şekilde:
25 Eylül Cuma 20:00 (Program Sunuş)
Lal Laleş, Lîs Yayınları-Övgü Gökçe Yaşa, Diyarbakır Sanat Merkezi
Açılış Konuşmaları: Abdulla Peşêw, Gündüz Vassaf
21:00 Edebiyat ve Kırılgan Gelecek-Gaye Boralıoğlu, Burhan Sönmez, Lal Laleş
26 Eylül Cumartesi
20:00 Bave Nazê’nin Dünyası: Gerçekçilik ve Ötesi-Arif Hîto, Îsmaîl Sulêman Hacanî, Şivan Qasim Nêrweyî, Îbrahîm Xort
30 Eylül Çarşamba
20:00 Kitabın Yolculuğu-Cem Erciyes, Yekta Kopan
2 Ekim Cuma
20:00 Geçmişten Bir Ufuk: Zabel Yesayan-Nora Tataryan, Hazal Halavut, Alara Kuset
7 Ekim Çarşamba
20:00 Bulutumsu Yakarışlar-Ehmed Huseynî
9 Ekim Cuma
20.00 Edebiyatın Direnci: Mülksüzler ve Çarpık Dünya- Zeynep Demirsü, Levent Mollamustafaoğlu
14 Ekim Çarşamba
20.00 Yansımalar: Dünya Edebiyatında Karşılaştırmalı Metin Okumaları-Behçet Çelik, Semih Gümüş
16 Ekim Cuma
20.00 Avrupa Edebiyatının Sınırında-Clare Azzopardi, Julia Fiedorczuk, Niall Griffiths, Alexandra Büchler, Övgü Gökçe Yaşa
21 Ekim Çarşamba
20.00 Dil Yarası: Lazcanın Bilinmeyenleri-İsmail Avcı Bucaklişi
23 Ekim Cuma
20.00 Baharın İnadı: Cegerxwîn ve Nazım Hikmet-Hayri K.Yitik, Cîhan Roj
28 Ekim Çarşamba
20.00 Kadınların Sesi: Kürtçe Edebiyattan Temsiller-Özlem Belçim Galip, Farangis Ghaderî, Arazo Arif
30 Ekim Cuma
20.00 Edebiyatın Kuşkusu: Eko-kurguda Şiddet, Keder ve Yas-Sema Kaygusuz, Deniz Gündoğan İbrişim
31 Ekim Cumartesi
12:00 Masal Diyarına Yolculuk-Ruşen Yakut
31 Ekim Cumartesi
19:30 Şiir-Filmler Gösterimi-Fatma Çelik, Aylin Kızıl, Özkan Küçük, Salih Demir
31 Ekim Cumartesi
20:00 Kapanış- Bavê Nazê
