Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) Mars’a gönderdiği helikopter Ingenuity’yi (Maharet) bugün ilk kez uçurmayı deneyecek.
Başarılı olursa bu motorlu bir hava aracının başka bir gezegende gerçekleştirdiği ilk kontrollü uçuş olacak.
Uçuşun ilk olarak 11 Nisan’da yapılması planlanmış ancak bir yazılım hatasından ötürü ertelenmişti.
Yaklaşık 1,8 kilogram ağırlığındaki drone’un 7:30 GMT’de (TSİ 10:30) havalanması bekleniyor.
Verinin dünyaya ulaşması ise birkaç saati bulacak. NASA 10:15 GMT’de uçuştan canlı yayına başlayacak.
Ancak NASA “uçuşun başarılı olamayabileceği” uyarısında bulundu. Başarılı olmazsa ilerleyen günlerde yeniden denenmesi bekleniyor.
İlk uçuş denemesinde helikopterin yerden üç metre yükselmesi ve 30 saniye uçtuktan sonra inmesi planlanıyor. Daha sonraki denemelerin daha karmaşık olması hedefleniyor.
Ingenuity, 18 Şubat’ta Jezero Krateri’ne inen Perseverance adlı uzay aracıyla Mars’a taşınmıştı.
Uçuşun öncelikli amacı, bu teknolojinin başka bir gezegende çalışabildiğini göstermek.
NASA, 1903’te ilk motorlu uçağı uçuran Amerikalı havacılar Orville ve Wilbur Wright’a gönderme yaparak, çift motorlu helikopterin uçuş denemesinin “bir Wright Kardeşler anı” olacağını belirtti.
Wright Kardeşler’in uçağından kumaş parçası
Kurum, bu bağlantıya vurgu yapmak için Ingenuity’nin gövdesine Wright Kardeşler’in uçağının kanadından alınan pul büyüklüğünde bir kumaş parçasının yapıştırıldığını açıkladı.
NASA uzmanları Jazero’da “hava sahası” adını verdikleri 10×10 metre büyüklüğünde bir alan belirledi.
Bu alan, 90 metre uzunluğundaki “uçuş bölgesinin” bir ucunda yer alıyor. Ingenuity’nin bu bölge içinde beş sorti denemesi yapması hedefleniyor.
Perseverance bu uçuş denemelerini kamerasıyla kaydetmeye çalışacak.
Dakikada 2400 devir
Ingenuity, Mars’ın ince atmosferinde kalkış yapabilmesi için son derece hafif olacak şekilde tasarlandı.
Helikopterin dört karbon-fiber pervane yaprağı (pal) bulunuyor.
Bunlar dakikada 2400 devirle aksi yönde dönen birer metre uzunluğundaki iki rotorda yer alıyor. NASA, bu rotor hızının yolcu helikopterlerindeki hızdan kat kat yüksek olduğunu söylüyor.
NASA’nın gezegen bilimi sorumlusu Lori Glaze, Ingenuity’nin gelecekte hava keşifleri için çığır açabileceğini belirtti:
“Bu yolla, uzaydan görünmeyen ya da uzay araçlarının ulaşamayacağı yerleri görüntüleyebilir miyiz? Helikopterler uzay araçlarından önce gidip en iyi iniş alanlarını tespit edebilir mi? İnsanlı uzay görevlerini hava kabiliyetiyle destekleyebilir miyiz? Bunlar ileride sorulacak sorular. Ama teknolojik gösteriler, bize yaratıcı olma ve yeni şeyler deneme fırsatı sunuyor.”
NASA, Dragonfly adını verdiği bir projeyle 2030’larda Satürn’ün uydusu Titan’ın üzerinde döner kanatlı uçak (rotorkraft) uçurmayı hedefliyor.
Başka bir gezegende ilk hava aracını 1980’lerde Vega balonlarıyla Sovyetler uçurmuştu. (bbc)
