Suriye’de gerilim tırmanıyor. Şam’ın güneyindeki Süveyda kentinde günlerdir devam eden çatışmalar, İsrail’in doğrudan müdahalesiyle yeni bir boyut kazandı. İsrail savaş uçakları ve İHA’lar, başkent Şam’da Savunma Bakanlığı yerleşkesi ile Heyet Tahrir el Şam (HTŞ) lideri Muhammed Colani’nin bulunduğu yapıları hedef aldı.
Suriye Savunma Bakanlığı’nın ilan ettiği ateşkese rağmen Süveyda’daki çatışmalar sürüyor. Dürzi lider Şeyh Hikmet el-Hicri, hükümet güçlerinin ateşkesi ihlal ettiğini savunarak karşı saldırı çağrısı yaptı. Bölgede HTŞ’nin silahlı unsurlarını sahaya sürmesiyle şiddetli çatışmalar yaşanırken, Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne göre can kaybı 248’e yükseldi. Bunların 92’si Dürzi topluluğuna mensup ve 28’i sivil. 21 kişinin hükümet güçlerince infaz edildiği de bildirildi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, “İsrail’in ikinci bir Lübnan olmasına izin vermeyeceğiz” diyerek Suriye’deki Dürzileri korumakla yükümlü olduklarını söyledi. Savunma Bakanı İsrael Katz ise Şam’a bağlı güçler çekilmedikçe saldırıların süreceğini belirtti. Katz ayrıca, Suriye’nin güneyini “silahsızlandırma bölgesi” olarak tutmaya devam edeceklerini vurguladı.
İsrail’deki Dürzi topluluğunun lideri Şeyh Muvaffak Tarif, durumu “varoluşsal bir mücadele” olarak tanımlarken, bazı İsrailli Dürzilerin Süveyda’ya geçerek çatışmalara katıldığı ifade ediliyor. Bölgede Arap Bedevi aşiretlerle Dürzi gruplar arasında da silahlı gerilim yaşanıyor.
Şam yönetimi, kuzeyde Suriye Demokratik Güçleri (SDG), güneyde ise Dürzi direnişi ve İsrail saldırıları arasında sıkışmış durumda. Gözlemciler, İsrail’in bu müdahaleleriyle Şam hükümetine “ülkenin güneyinde egemenlik kuramazsın” mesajı verdiğini ve bölgesel sınırlarını belirlediğini öne sürüyor.
Öte yandan, ABD’nin bölge temsilcisi olarak bilinen Tom Barrack’ın gelişinin ardından hem kuzey hem güneyde krizlerin eşzamanlı olarak patlak vermesi dikkat çekiyor. Körfez ülkeleri ve Türkiye, Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunmasından yana tutum sergilerken, İsrail’in Suriye’ye yönelik “sınırlı ama belirleyici müdahale” politikası yeniden tartışılıyor.
Uluslararası kamuoyunun ateşkes çağrılarına rağmen çatışmaların sürmesi, Suriye’yi yeni bir iç savaş dalgasının eşiğine getiriyor. Uzmanlara göre, İsrail’in Şam’a yönelik açık tehditleri, yalnızca Süveyda’daki gerilimi değil, SDG ile rejim arasındaki ilişkileri de yeniden şekillendirecek gibi görünüyor.
