ABD Senatosu, İran’a yönelik askerî saldırıların durdurulmasını amaçlayan karar tasarısını reddetti. Oylamada tasarıya 49 senatör destek verirken 50 senatör karşı çıktı.
Oylamanın sonucu, Başkan Donald Trump yönetiminin İran’a yönelik askerî operasyonlarını sürdürmesinin önündeki kongre kaynaklı engellerden birini daha kaldırdı. Senatonun kararı doğrudan yeni bir savaş yetkisi vermiyor ancak saldırıların durdurulmasına yönelik girişimi sonuçsuz bıraktığı için mevcut askerî politikanın devam etmesine olanak sağlıyor.
Cumhuriyetçilerin çoğunluğu Trump’ın yanında
Cumhuriyetçi senatörlerin büyük bölümü Trump yönetiminin İran politikasına destek verdi. Demokratların çoğu ise askerî operasyonların Kongrenin açık onayı olmadan sürdürülemeyeceğini belirterek tasarı lehinde oy kullandı.
Pennsylvania Senatörü John Fetterman, saldırıların durdurulmasını öngören tasarıya karşı oy kullanan tek Demokrat oldu. Fetterman’ın oyu, tasarının bir oy farkla reddedilmesinde belirleyici rol oynadı.
Temsilciler Meclisi kabul etmişti
İran’a yönelik askerî operasyonların sonlandırılmasını öngören benzer tasarı, Temmuz ayında ABD Temsilciler Meclisinde 208’e karşı 214 oyla kabul edilmişti. Ancak Senatodan onay çıkmaması nedeniyle Kongrenin iki kanadı arasında ortak bir metin oluşturulamadı.
Tasarı, ABD Silahlı Kuvvetlerinin Kongre tarafından yetkilendirilmemiş biçimde İran’a karşı yürüttüğü askerî faaliyetlerden çekilmesini öngörüyordu. Demokratlar, Anayasa uyarınca savaş ilan etme ve uzun süreli askerî operasyonlara izin verme yetkisinin Kongreye ait olduğunu savunuyor.
Trump yönetimi ise başkanın ulusal güvenliği korumak için başkomutanlık yetkileri kapsamında askerî güç kullanabileceğini ileri sürüyor.
Savaş yetkileri tartışması sürüyor
Tartışmanın merkezinde, Vietnam Savaşı’nın ardından 1973’te kabul edilen Savaş Yetkileri Yasası bulunuyor. Yasa, başkanın askerî bir harekât başlatması hâlinde Kongreyi 48 saat içinde bilgilendirmesini ve Kongre onayı bulunmayan operasyonları belirli süre içinde sonlandırmasını öngörüyor.
Buna karşın ABD yönetimleri, başkanın askerî yetkilerinin sınırlandırılmasına yönelik bu düzenlemenin çeşitli hükümlerine uzun süredir itiraz ediyor. İran savaşı sırasında verilen farklı kararlar da Kongre ile Beyaz Saray arasındaki yetki tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
İran savaşı iç politikayı da etkiliyor
ABD’nin İran’a yönelik askerî operasyonlarının uzaması, artan savaş harcamaları ve enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle Trump yönetimine yönelik eleştiriler büyüyor. Bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler de kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde savaşın kısa sürede sona erdirilmesi yönünde açıklamalar yapmaya başladı.
Senatodaki sonucun 49’a karşı 50 olması, Trump’ın İran politikasına yönelik itirazların Kongrede güçlendiğini ancak operasyonları durduracak çoğunluğa henüz ulaşılamadığını gösterdi.
