ABD yönetiminin İran petrolüne yönelik yaptırımlarda sınırlı süreli esneklik sağlamasının ardından, Hindistan’daki rafinerilerin bu ülkeden yeniden petrol tedarikine yönelmeyi değerlendirdiği bildirildi.
Sektör kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, söz konusu adımın özellikle küresel arz sıkışıklığını hafifletmeye yönelik olduğu ifade ediliyor. ABD Hazine Bakanlığı tarafından yapılan düzenleme kapsamında, halihazırda denizde bulunan İran petrolü için geçici bir alım imkânı tanındı.
Düzenlemeye göre, belirli bir tarihten önce tankerlere yüklenen petrolün, sınırlı bir süre içinde boşaltılması şartıyla ticaretine izin verilecek. Uygulamanın, yaptırım listesinde yer alan gemileri de kapsadığı belirtiliyor.
Denizde milyonlarca varil petrol bekliyor
Enerji piyasası verilerine göre, İran’a ait büyük miktarda ham petrolün hâlihazırda denizde depolanmış durumda olduğu ifade ediliyor. Bu stokların Orta Doğu’dan Asya kıyılarına uzanan geniş bir alanda tankerlerde beklediği kaydediliyor.
Uzmanlar, muafiyet kararına rağmen sevkiyatların kısa sürede gerçekleşmeyebileceğine dikkat çekiyor. Şirketlerin finansal işlemler, sigorta ve mevzuat uyumu gibi süreçleri tamamlamasının zaman alabileceği belirtiliyor.
Piyasalara etkisi tartışmalı
Kararın, küresel enerji fiyatlarındaki artışı sınırlamaya yönelik bir adım olduğu değerlendirilirken, etkisinin ne ölçüde hissedileceği konusunda farklı görüşler bulunuyor.
Bazı uzmanlar, bu tür geçici düzenlemelerin fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini ifade ederken, diğerleri İran petrolünün yeniden dolaşıma girmesinin arz tarafında rahatlama sağlayabileceğini belirtiyor.
Öte yandan ABD’li yetkililer, düzenlemenin yalnızca belirli ülkelerin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğunu savunurken, eleştiriler de gecikmedi. Bazı değerlendirmelerde, bu tür adımların İran’ın ekonomik kapasitesini dolaylı olarak güçlendirebileceği öne sürüldü.
ABD yönetimi ise kararın temel amacının enerji piyasalarında istikrarı korumak olduğunu vurgulamakla yetindi.
