ABD, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatına ilişkin yeni tarife kararını devreye aldı.
ABD Ticaret Temsilciliği’nin 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamında yürüttüğü soruşturmaların ardından, 60 ticaret ortağına yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen ek gümrük vergisi uygulanacağı açıklandı.
Kararın gerekçesi, bazı ülkelerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yasaklamaması ya da bu yasağı etkin biçimde uygulamaması olarak gösterildi.
Yeni düzenlemeye göre, zorla çalıştırma ürünlerine karşı yasak taahhüdünde bulunan ya da bu yönde bazı adımlar atan ticaret ortaklarına yüzde 10; yeterli yasak ve denetim mekanizması bulunmadığı değerlendirilen ülkelere ise yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanacak.
Türkiye, yüzde 12,5 gümrük vergisi uygulanacak ülkeler arasında yer aldı. Aynı listede Japonya, Güney Kore, İsviçre, Çin, Avustralya, Yeni Zelanda, Rusya, Norveç, İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Brezilya, Şili, Kolombiya ve Güney Afrika gibi ülkeler de bulunuyor.
Yüzde 10 vergi uygulanacak ülkeler arasında ise Kanada, Meksika, Hindistan, Bangladeş, Kamboçya, Endonezya, Pakistan, Birleşik Krallık, Avrupa Birliği ve Tayvan yer aldı.
Reuters’ın aktardığına göre yeni tarifeler, ABD ithalatının yaklaşık yüzde 99’unu kapsıyor. Petrol, doğal gaz, gübre, bazı gıda ürünleri ve ABD-Meksika-Kanada Anlaşması kapsamındaki bazı mallar ise yeni vergilerden muaf tutuldu.
Karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce Yüksek Mahkeme kararıyla önemli bölümü geçersiz hale gelen tarife politikasını farklı bir hukuki zemin üzerinden yeniden kurma adımı olarak değerlendiriliyor.
Trump yönetimi, 301. Bölüm’ü kullanarak yeni vergilerin daha güçlü bir hukuki dayanağa sahip olduğunu savunuyor. Buna karşılık bazı ticaret ortakları, kararın zorla çalıştırmayla mücadeleden çok ABD’nin korumacı ticaret politikasını yeniden devreye alma aracı olduğunu ileri sürüyor.
Yeni kararın, Türkiye dahil çok sayıda ülkenin ABD’ye ihracatında maliyetleri artırması bekleniyor. Özellikle tekstil, sanayi ürünleri, makine, otomotiv yan sanayi ve ihracata dayalı üretim yapan sektörlerde ek verginin etkisi yakından izlenecek.
USTR, ülkelerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen mallara karşı yasak ve denetim mekanizmalarını güçlendirmesi halinde vergi oranlarının yeniden değerlendirilebileceğini belirtiyor.
