Dünya Sağlık Örgütü (WHO), ABD’nin bu yıl aldığı çekilme kararının ardından en büyük bütçe krizlerinden biriyle karşı karşıya olduğunu duyurdu. Örgüt, 2026–2027 bütçesi için 1 milyar dolara ihtiyaç duyduğunu açıkladı.
Başlıca bağışçı olan ABD Başkanı Donald Trump, Ocak 2025’te göreve dönüşünün ardından WHO’ya yapılan fonlamayı durdurmuştu. Bu kararın ardından kurum, onaylanan bütçesini 5,3 milyar dolardan 4,2 milyar dolara düşürmek zorunda kaldı.
WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, üye ülkelere yaptığı açıklamada, “Bu, Dünya Sağlık Örgütü tarihinin en zorlu yıllarından biriydi. Kaynakları yeniden önceliklendirme ve yönlendirme zorunluluğu iş gücümüzde ciddi bir azalmaya yol açtı” dedi. Tedros, sürecin sonuna yaklaşıldığını ancak finansman açısından durumun “eskisinden çok daha kötü” olduğunu belirtti.
Kurum, 2026–2027 bütçesinin yüzde 75’ini karşılamayı başarsa da hâlâ 1 milyar dolarlık açık bulunuyor. Üye ülkeler, zorunlu katkı paylarını mayıs ayında yüzde 20 artırmayı kabul etmiş olsa da WHO büyük ölçüde gönüllü bağışlara bağımlı kalmayı sürdürüyor.
Fon kesintileri nedeniyle dünyadaki binlerce sağlık tesisinin destek alamadığı, faaliyetlerini azaltmak veya durdurmak zorunda kaldığı bildirildi. Örgüt, bu nedenle kaynaklarını yalnızca “en acil ihtiyaç duyulan bölgelere” yönlendirmek zorunda kaldığını ifade etti.
Tedros, maliyet azaltma önlemlerinin alınmasıyla birlikte işten çıkarılacak personel sayısının beklenen 2.900’den 1.282’ye düştüğünü, ayrıca 1.089 çalışanın emeklilik veya sözleşme bitişi gibi nedenlerle kendi isteğiyle ayrıldığını açıkladı.
WHO, küresel sağlık krizlerinin arttığı bir dönemde finansman sorunlarının derinleşmesinin, özellikle düşük gelirli ülkelerde kritik sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
