Baran Furkan GÜL – Semih ÖZ
Birleşmiş Miletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) verilerine göre dünyada yedibin üzerinde dil konuşuluyor. Ethnologue.com verisine göre Türkiye’de toplam 36 dil konuşuluyor ve bu dillerin 18’i yok olma tehlikesi altında UNESCO’nun sunduğu Dünyada Tehlikedeki Diller Atlası’na göre Kapadokya Yunancası, Mlahso, Ubıhça Türkiye’de kaybolmuş diller arasında
UNESCO dil ve kültürün, toplumları sürdürülebilir hale getireceğine inancından kaynaklı, 1999 yılında Bangladeş’in önerisiyle almış olduğu karar kapsamında 21 Şubat gününü “Anadil Günü” ilan etti. UNESCO’nun ilan ettiği anadil günü kapsamında ise birçok anadil kurumu ” Anadilimi örtün üstüme. Çıplağım” sloganıyla Bahçeşehir Üniversitesi’nin ev sahiplğinde bir araya geldi.
‘EN TEMEL GIDA ANADİLDİR’
Konuşmaların yapıldığı salonda, ilk açılış konuşmasını İstanbul Kafkas Kültür Derneği adına Ümit Dinçer gerçekleştirdi.
Ümit Dinçer konuşmasında : “Pek çok şey söylenebilir anadille ilgili ama benim kişisel kannatim o ki. bir insanın dünyaya geldiğinde anasının sıcaklığından, ana sütünden sonra aldığı en temel gıda anadildir. ” diyerek başladı. Devamında ise “Teyfik Esenç’le birlikte bu dünyadan göçen Ubıhça’nın uğradığı kadere şahitlik etmek zorunda kalmayız.” dedi ve anma yaparak konuşmacıları kürsüye davet etti.
TEHLİKEDE 7 DİL
UNESCO raporuna göre Türkiye’de tehlikede bulunan diller arasındaki 7 dil kendi tanıttı. Alfabetik sıraya göre kürsüye çıkan: Gunde Ankuab Abazaca, Eyüp Ataş Çerkesce , Natali Kudidzade Gürcüce, Mahir Özkan Hemşince, İsmail Bucaklişi Lazca, Bayram Erat Pomakça ve Hıdır Eren Zazaca hakkında bilgi verdi.
‘AZALARAK VARLIĞINI SÜRDÜRÜYOR’
İlk olarak Abazaca adına Boğaziçi Üniversitesi’nde Abazaca dersi veren Gunde Ankuab çıktı. Gunde Ankuab, ” Türkiye’de esas olarak Sakarya, Düzce,Bilecik, Bursa, İnegöl ve Eskişehir illerinde yüzden fazla köyde konuşma sayısı gittikçe azalarak varlığını sürdürüyor. Gençler ve çocuklarda bu durum daha vahim ve oldukça düşmüştür” dedi ve Abazca’nın Türkiye’de yeni nesille birlikte dilin kayboluşunu anlattı.
‘İLK KİTAP’
İstanbul Gürcü Diasporası Derneği’nden Natali Kudidze ise “Gürcü dili en eski dillerden biridir ve biliyorsunuz ki bizim 3 tane alfabemiz var ve onun için çok gururluyuz” dedi ve “Gürcüce eski bildir ve ilk kitap 5.yy’da Gürcüce basılmıştır ve bu da roman Şuşanik adında kitaptır” diyerek Gürcü dilinden tanıtım yaptı.
MODERN ÇÖZÜM
Gor Dergisi’nden Mahir Özkan ise Hemşince’yi tanıttıktan sonra, önerilerini dile getirdi. Mahir Özkan, “Dilin yaşatılması için öğretilmesi, eğitilmesi gerekiyor ve bunu modern biçimlerde; kitap yazarak,radyo programı yaparak, televizyon yaparak, belki sinema yaparak yapılması gerekiyor.” dedi.
‘VERİLEN BİR HAKKI DA KULLANALIM’
ZAZA-DER Başkanı Zazaca’dan ve anadil sınıflarının açılması ile ilgili yasal süreçlerden bahsettikten sonra: “Olmayan bir hak için mücadele ediyoruz doğru. Ama verilen bir hakkı da kullanalım.” diyerek anadil ile ilgili verilen hakların kullanılması gerektiğini vurguladı.
Konuşmalar bittikten sonra ise şiir ve ezgilerin olduğu dinleti yapıldı.
Baran Furkan GÜL – Semih ÖZ
SONHABER
