Bu başlık, ideolojik, psikolojik ve sosyolojik bir kopuşu ifade eder. Çünkü modern siyasal hareketlerin tarihinde, liderlerin ölümü çoğu zaman bir dönemin kapanışı değil, tam tersine mitolojinin katılaşması anlamına gelmiştir. Apoculuk da bu anlamda, Abdullah Öcalan’ın şahsından bağımsız olarak işleyen, onu aşan ve hatta onu tarihsizleştiren bir ideolojik formdur. Sorun bir kişinin varlığı değil; o kişinin etrafında inşa edilmiş itaat rejimi, doktriner kapanma ve eleştiri yasağıdır.
Apoculuk, başlangıçta Kürtlerin tarihsel inkârına karşı bir isyan dili üretmişti. Ancak zamanla bu dil, özgürleştirici bir araç olmaktan çıkıp, kendisini yeniden üreten kapalı bir dogmaya dönüştü. Bu dönüşümün temel özelliği, siyaseti çoğul bir akıl yürütme alanı olmaktan çıkarıp, merkezî bir hakikat kaynağına bağlamasıdır. Bu merkez, eleştirilemez; çünkü eleştiri, doğrudan “davaya zarar” olarak kodlanır. Böylece siyaset, etik ve rasyonel bir tartışma alanı olmaktan çıkar; sadakat ve iman kategorileriyle işleyen yarı-dini bir yapıya evrilir.
Burada Apoculuk, klasik anlamda bir ideoloji olmaktan ziyade, seküler bir teoloji gibi çalışır. Kurucu figür, tarihsel bağlamından koparılır; sözleri bağlama göre yeniden düşünülmez, ayetleştirilir. Metinler, zamanın koşullarına göre tartışılacak belgeler değil, yoruma kapalı referanslar hâline gelir. Bu yapı içinde siyasal akıl durur; yerini tekrara dayalı bir ritüel dil alır. Bu ritüel, Kürt toplumuna sürekli şunu telkin eder: Düşünme, hatırla; üretme, sadık kal; sorgulama, bekle.
Bu noktada asıl mesele, Liderin yokluğu, bu tekniği zayıflatmak yerine çoğu zaman güçlendirir; zira fiziksel yokluk, mitolojik mutlaklığı besler. Tarihsel örnekler bunu açıkça gösterir: Karizma, hayattayken tartışılabilir; öldüğünde kutsallaşır. Bu yüzden “Apo’nun ölümü” değil, Apoculuğun çözülmesi gerçek bir kırılma yaratabilir.
Apoculuğun Kürt toplumu üzerindeki en ağır etkisi, özne üretmemesidir. Bu yapı, bireyi ve toplumu kendi kararlarının faili hâline getirmek yerine, onları sürekli bir “merkezden gelecek işareti” bekleyen konuma iter. Böylece siyasal sorumluluk ertelenir, hata her zaman dışsallaştırılır, başarısızlık ise “yanlış anlaşılma” ya da “şartların olgunlaşmaması” ile açıklanır. Bu durum, uzun vadede Kürt siyasal aklında infantilize edici bir etki yaratır: Toplum, kendi kaderini tayin eden bir özne değil; yönlendirilmeyi bekleyen bir kitle hâline gelir.
Bu zihinsel yapı, yalnızca siyasal alanda değil, etik ve psikolojik düzeyde de tahribat üretir. Apoculuk, fedakârlığı yüceltirken, hesap sormayı ahlaksızlık olarak kodlar. Ölüm kutsallaştırılır, fakat yaşamın niteliği konuşulmaz. Bedel söylemi sürekli canlı tutulur; ancak bu bedelin kimin adına, kimin kararıyla ve kimin yararına ödendiği sorgulanmaz. Böylece şiddet, araç olmaktan çıkar; varoluşsal bir kimlik göstergesine dönüşür. Bu noktada ideoloji, özgürlük üretmez; acıdan meşruiyet devşiren bir döngü kurar.
“Apo’nun ölümü yetmez” ifadesi tam da burada anlam kazanır. Çünkü biyolojik ölüm, bu döngüyü bozmaz; hatta çoğu zaman daha da sertleştirir. Gerçek kopuş, Apoculuğun Kürtler üzerindeki ahlaki ve zihinsel hegemonyasının sona ermesiyle mümkündür. Bu ise yasla değil; eleştiriyle, sadakatle değil; hesaplaşmayla, tekrarlarla değil; yeni bir siyasal dille gerçekleşir.
Apoculuğun ölmesi, Kürtlerin tarihsel hafızasını silmek anlamına gelmez. Aksine, bu hafızayı mitten arındırarak yeniden okumak demektir. Ne yaşandı, neden yaşandı, hangi kararlar kimler tarafından alındı, hangi bedeller gerçekten kaçınılmazdı, hangileri ideolojik körlükten kaynaklandı;bu sorular sorulmadan özgür bir gelecek kurulamaz. Özgürlük, geçmişi kutsallaştırarak değil; geçmişle yüzleşerek inşa edilir. Kürt siyaseti,ergenlikten çıkıp, kendi aklını, kendi siyasi pusulasını yeniden inşa edip Apoculuğu tarihe gömmesi zorunludur. Çünkü bir halk, ancak kendi kutsallarını sorgulayabildiği gün, gerçekten özgürleşmeye başlar.
