Zirve öncesinde, Trump’un sosyal medya platformu Instagram’da paylaştığı viral bir videoda, mayoyla bir plajda kokteyl keyfi yaptığı ve İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile birlikte huzur içinde bir Gazze vadedildiği görülüyor. Videoda, “Artık tünel yok, korku yok: İşte Trump’ın Gazzesi, bir numara!” ifadeleri dikkat çekiyor. Ancak bu görüntü, Gazze’de 2 milyon Filistinlinin Mısır ve Ürdün’e sürgün edilmesi ve 48 bin Filistinlinin hayatını kaybetmesi gerçeğini göz ardı ediyor.
Yeniden İnşaat Maliyetleri
Dünya Bankası’nın tahminlerine göre, Gazze Şeridi’nin on yıllık bir süreçte yeniden inşası için yaklaşık 53,2 milyar dolara ihtiyaç var. İlk üç yılda temel hizmetlerin restorasyonu, altyapının yeniden inşası ve ekonomik iyileşme içinse acilen 20 milyar dolara ihtiyacın olduğu belirtiliyor.
Arap Birliği’nin Kahire’deki zirvesinde, Gazze’nin yeniden inşasının yanı sıra bölge için ortak bir Arap önerisi üzerinde durulacak. Uluslararası Kriz Grubu’nun Kuzey Afrika proje direktörü Riccardo Fabiani, Mısır’ın Trump’ın önerisine alternatif bir plan sunmayı hedeflediğini aktardı. Fabiani, “Gazze’nin yeniden inşası için ortak Arap önerisinin iki temel ilkesi, iki devletli çözüme dayanan bir siyasi stratejidir. Filistin halkının yerinden edilmesini içeren hiçbir öneri mevcut değil,” açıklamasında bulundu.
Fabiani, aslında çok fazla seçenek olmadığını çünkü İsrail’in bağımsız bir Filistin devleti kurulmasını kesinlikle desteklemediğini ifade etti. Ayrıca, Arap liderlerinin yeniden inşayı denetleyecek bir uzman komitesi kurulmasını önerdiğini belirtti. Ancak bu komitenin Hamas tarafından da kabul edilmesi gerektiği vurgulandı.
Mısırlılar için Hamas’ın doğrudan müzakereler dışında istişarelerde bulunması önemli. Ancak, İsrail ve ABD, Hamas’ı sürece dahil etmek istemiyor.
George Washington Üniversitesi’nde görev yapan profesör Nathan Brown, ortak bir Arap önerisini teorik olarak güçlü buluyor. DW’ye verdiği demeçte, “Arap dünyası, ‘Gazze’nin yeniden inşasına yardım edeceğiz’ gibi bir önerinin arkasında birleşirse, ABD hükümetinin iş birliğini reddetmesi zor olur,” diye konuştu. Ancak, Brown bu süreçte birçok engelin olduğunu da belirtti; ABD Başkanı’nın tutumunun belirsizliği, İsrail’in sağcı gruplarının direnci ve İsrail’in kendisinin sürecin önündeki engeller arasında olduğu ifade edildi.
Tüm bu zorlukların yanı sıra, mevcut durum bir fırsat sunuyor olabilir. BM’nin yeni Özel Koordinatörü Sigrid Kaag, bu hafta yaptığı açıklamada bunun “iki devletli bir çözüme ulaşmak için son şans olabileceğine” dikkat çekti.
Uluslararası Kriz Grubu’ndan Fabiani, Kahire’deki zirvede yeniden inşa konusunun öncelikli olarak ele alınması gerektiğini savundu. “Uzlaşma ve eylem alanındaki belirsizlik göz önüne alındığında, Mısırlılar bence yeniden inşaya öncelik verebilir,” dedi.
İsrail ile Hamas arasındaki kırılgan ateşkesin ilk aşaması 1 Mart’ta sona erdi ve bir sonraki aşamanın ayrıntıları hala belirsizliğini koruyor. Her iki tarafı da savaşa geri dönmekten kaçınmaya çağıran Kaag, barış sürecinin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
