“Dünya ve ülkemiz edebiyatında nasıl bir boşluk gördün ki, yazıyorsun” diye sormuş Kemal Tahir, Hulki Aktunç’a… Aydın Kaşkal, yerelden evrensele uzanan bir “gerçeklik” için almış kalemi eline. Şebinkarahisar’dan, ülkenin her yerine, tarihin saklı kalmış hatıralarına bir pencere açmış.
“Saklı Kalan”, üç ayrı dinden ama aynı mahalleden üç arkadaşın birlikte büyüdükleri köyden ayrılacaklarında birbirlerini unutmamaları için diktikleri karadut ağacıyla örülmüş. “Camisiyle, kilisesiyle, sanatıyla, zanaatkârıyla, ortak kültürü yaratan bu toprakların insanları” karşısında “renkli yaşamı yok sayarak sadece kendi rengini dayatanlar”ın mücadelesi… Aslına bakarsanız, bu mücadelenin tarihi değil mi, bugüne kalan her şey; yazısı, resmi, oyunu… Kaşkal’ın, “Tanrının yazdığı kader yerine insanların yazdığı kader gelmişti” cümlesi ipucu veriyor okura.
Aydın Kaşkal, romanını kurgularken kronoloji gözetmemiş, yaşamın kendi akışına çomak sokmuş; çünkü birlikte oynanan horonlar, paylaşılan sofralar, söylenen türküler, insanlığı var eden vicdanlar sökülüp atılmıştı.
Sahi, hepimiz, herkes, “ah, nerede o eski günler, o eski komşuluklar, arkadaşlıklar” demiyor muyuz”, içimizi çekerek. Değişim yaşamın her anında, her alanında yaşanıyor. Teknoloji, ulaşım, iletişim araçları doğal olarak uzağı yakın edip de “asimilasyon” dediğimiz o tek tipleştirmeye karşı çıkamadığımızdan olsa gerek, birçok güzelliği, mutluluğu yok ettik.
Yazar, türküler ve öykülerle bağlamış birbirine bu savrulan üç arkadaşın son yüzyıla varan öyküsünü. Dilimize geldiğinde mırıldandığımız türkü sözlerinin aslını aktarıyor; dahası, kadim kültürün dilden dile, kuşaktan kuşağa aktarılan öykülerini de… Aydın Kaşkal’ın sürgün ve göç ile kültürlerarası imge dolaşımı romanın belirleyici özelliği. Üzerinde yaşadığımız topraklarda nelerin neden ve nasıl yaşandığını düşünmemiz için bir fırsat bu roman.
“Saklı Gölge” sizlere geliyor…
20 Haziran Cumartesi günü saat 16:00’da, Nostalji Kitap & Kahve’de, (Bilezikçi Sokak 29, Osmanbey) Pakrat Estukyan’ın sunumuyla Milan Kaşkal, Tuğra Köksal, Serence Köksal müzikleri ve Aydın Kaşkal’ın anlatımını kaçırmamak gerekir.
Saklı Gölge
Aydın Kaşkal, roman
Dipnot Yayınları, 2026, 136 s.
