Yemen’deki en büyük esir takası başladı

Yemen’de, Husilerin 2014 sonlarında meşru hükümete karşı harekete geçmesinden bu yana, çatışan taraflar arasında türünün en büyük esir takası başladı. Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) dün (Perşembe) yaptığı açıklamada, Yemen’de savaşan taraflar tarafından tutulan binden fazla tutuklunun Yemen ve Suudi Arabistan havalimanları arasında iade edilmesi süreçlerinin eşzamanlı olarak başlatıldığını duyurdu.

Bugün tamamlanması planlanan esir ve tutuklu takası operasyonu, Yemenli tarafların geçtiğimiz ay İsviçre’nin Montrö kentinde, Birleşmiş Milletler’in (BM) himayesinde bir araya gelerek 2018 sonunda imzalanan Stockholm Anlaşması’na istinaden yaptıkları görüşmeler ve Ürdün’ün başkenti Amman’da düzenlenen önceki müzakerelerin bir sonucu olarak geldi. ICRC, Yemen hükümeti ve Husi kaynaklarına göre, Husi grubuna mensup 470 tutuklu ile Yemen hükümetine bağlı 15 Suudi Arabistan ve 4 Sudan askeri de dahil olmak üzere 240 esir ve tutuklunun takası dün sona ererken, Sana ve Aden arasında gerçekleşecek uçuşlarla anlaşmanın bugün hükümete ait 151 tutuklu ve 200’e yakın Husi’nin takası ile sona ermesi bekleniyor.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Yemen’de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, 15 Suudi ve 4 Sudanlı esirin Riyad’daki Kral Selman Hava Üssü’ne ulaştığını doğruladı. Aynı zamanda, ICRC ve BM Yemen Özel Temsilcisi’nin çabalarını takdir ederek esir ve tutukluların dosyalarını insani ilkeler ve değerler çerçevesinde ele aldığına dikkat çekti. Koalisyon Kuvvetleri Sözcüsü Albay Turki el-Maliki, Yemen’deki Arap Koalisyonu’na bağlı Ortak Kuvvetler Komutanı Mutlak bin Salim el-Azime’nin tutukluları Riyad’daki Kral Salman Hava Üssü’ne vardıklarında karşıladığını bildirdi.  Ayrıca, Sudan’ın Suudi Arabistan’daki askeri ataşesi Tuğgeneral Mecdi es-Semani, Ortak Kuvvetler Komutanlığı’ndan birçok rütbeli isim ve Sudanlı askeri yetkililer ile tutukluların ailelerinin de tutukluları karşılayanlar arasında yer aldığı kaydedildi.

Maliki, koalisyon güçlerinden tutukluların iadesinin, siyasi ve askeri liderliğin tüm esirlerin ve tutukluların iadesi konusundaki ilgisi çerçevesinde geldiğini vurguladı.

Esir ve tutuklu takası “iyi bir işaret”

Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths, esir takasıyla ilgili yaptığı açıklamada, esir ve tutuklu takasını “iyi bir işaret” olarak nitelendirdi. Griffiths, resmi Twitter hesabında yaptığı paylaşımda, “Barışçıl diyalogun iyi sonuçlara yol açabileceğini” belirterek, iki tarafın da BM öncülüğünde daha fazla esir değişimi için yakın zamanda tekrar bir araya geleceğini beklediklerini ifade etti.

Kral Selman Hava Üssü’nde görevli Genelkurmay Başkan Yardımcısı Korgeneral Mutlak el-Azime, Stockholm Anlaşması’nın uygulanması çerçevesinde ICRC tarafından teslim edilen bir dizi tutukluyu karşıladı.

Azime, dönen tutukluları “onur ve cesaret” madalyası ile şereflendirdi. Ayrıca, tutukluların dinlerini ve vatanlarını savunmadaki kahramanlıklarını ve onurlu duruşlarını takdir ederek gösterdikleri cesarete övgüde bulundu.

Yemen Başbakan Yardımcısı Dr. Salim el-Hanbeşi ise, esir ve  tutuklu takasını olumlu bir girişim ve Yemen’de kapsamlı bir çözüme ulaşmak için iki taraf arasında güven oluşturacak bir adım olarak nitelendirdi. Hanbeşi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Esirlerin ve tutukluların dosyalarının tamamen insani bir mesele olduğunu ve siyasi veya askeri meselelerin buna dahil edilmemesi gerektiğini” vurguladı.

Hanbeşi açıklamasında, “Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur el-Hadi’nin bu dosyayı hükümet için birinci öncelik haline getirme ve Husi milislerinin elindeki tüm tutukluların iade edilmeye çalışılması yönünde açık direktfilerinin olduğunu” belirtti. Hanbeşi, “Husi hapishanelerinden dönenlerin ailelerinin sevincini gördük. Diğer esirlerin de serbest bırakılmasını dört gözle bekliyoruz” diye konuştu.

Suudi Arabistan’ın Yemen Büyükelçisi Muhammed Al Cabir ise, Twitter hesabında yaptığı açıklamada, esir takası sürecinin geri kalan anlaşmaların uygulanmasını tamamlamak ve kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşarak Yemen’in Körfez ve Arap çevresine geri dönüşünü sağlayacak bir adım olacağını umduğunu belirtti.

Yemen İnsan Hakları Bakanı Yardımcısı ve hükümete bağlı Esir ve Tutuklu Müzakere Heyeti Üyesi Macid Fedail, dün serbest bırakılanlar arasında idam cezasına çarptırılan Husiler tarafından tutulan 11 tutuklunun yanı sıra, Hişam Tarmum, Hişam el-Yusufi, Heysem eş-Şihab, Isam Emin Bilgays ve Hasan Inab isimli 5 gazetecinin de yer aldığını aktardı.

Yemenli aktivistler Husilerin cezaevlerinden çıkanların çoğunun maruz kaldığı kötü muamele ve işkence durumunu eleştirirken, Macid Fedail’de Twitter hesabında konuyla alakalı yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

“Bugün serbest bırakılan kaçırılanlar ve tutukluların çoğu işkence ve kötü muameleye maruz kaldı. Şuan çoğu, Husi cezaevlerinde maruz kaldıkları muameleler sonucu sakat kalırken, bazıları da ağır psikolojik sorunlar yaşıyor.”

ICRC ise, Yemen’deki çatışmayla bağlantılı binden fazla tutukludan bazılarının kendi ülkelerine, diğerlerinin ise farklı ülkelere iade edileceğini söyledi. ICRC esir takasını, “Yemen’de 5 buçuk yıldır süren savaş boyunca türünün en büyük operasyonu” olarak nitelendirdi.

ICRC konuyla alakalı yaptığı açıklamada, “Esir takası operasyonun ICRC tarafından işletilen 5 uçakla Yemen ve Suudi Arabistan’daki çeşitli şehirlere uçuşları kapsadığını” belirtti. Aynı zamanda, “Tutukluların kendi ülkelerine nakledilmek istediklerinden ve yolculuk için sağlıklarının iyi olduğundan emin olmak için bireysel görüşmeler ve tıbbi muayeneler yapıldığını” kaydetti.

Yemen Kızılay Derneği de takas operasyonuna katkıda bulundu

Yemen Kızılay Derneği ile Suudi Arabistan Kızılayı, havalimanlarında ve uçuşlarda yer alacak sağlık personeli ve gönüllüler sağlayarak takas operasyonunun uygulanmasına katkıda bulundu. Aynı zamanda, engelli tutuklulara uçaklara binerken ve inerken yardımcı olma ve acil durum hizmetleri sunma konusunda destek sağladı.

Yemen Başbakanı Muin Abdulmelik, hükümetinin “Husi darbeci milislerin hapishanelerinde tutulanların serbest bırakıldığı bu ilk seferle yetinmeyeceğini, tüm kaçırılan ve zorla tutulan vatandaşların serbest bırakılana kadar ve özgürlükleri ve ailelerine dönmeleri garanti edilene kadar çabalarına devam edeceğini” vurguladı.

Başbakan AbdulMelik, Perşembe günü yaptığı resmi açıklamalarda başta ICRC ve BM Yemen Özel Temsilcisi’nin Ofisi olmak üzere, takas anlaşmasının sonuçlandırılması için gösterilen tüm çabalara övgüde bulundu.

Yemen’in resmi haber ajansı SABA’nın Yemen Başbakanı’ndan aktardığı açıklamalarda Başbakan Abdulmelik, “Hükümetin, BM Güvenlik Konseyi kararlarında yer alan dört kişi ve kaçırılan gazeteciler de dahil olmak üzere tamamına karşılık tamamı ilkesi uyarınca, Stockholm Anlaşmasının tutukluların, esirlerin ve zorla kaçırılanların takasına ilişkin şartlarına uymaya istekli olduğunu” belirtti.

Abdulmelik açıklamasında, “BM ve uluslararası topluma, Husi milislerine anlaşmaları tam olarak uygulamaları ve kaçıranlara yönelik işkencesini ve onlara karşı siyasi amaçlarla yürüttüğü hukuksuz yargılamaları derhal durdurmaları için baskı yapmaya” çağırdı.

 

Kaynak:Şarkul Avsat

/ Abdulhadi Habtur-Esma el-Gabiri

 

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x