Hepimiz milliyetçiliğin görünmez duvarları tarafından tecrit edilenleriz. Tüm gericilerin ortak kanaati, “insanlar kendi başlarına hareket edemezler, bu yüzden de bir hakimiyete tabi olmalarını sağlamak gerekir”dir. İnsanları sadece din veya milliyetçilik yoluyla itaatkâr yapmak yeterli değildir aynı zamanda onları bu tabi olma fikrine bağımlı hale getirmek de gerekir. Toplumda oynanan oyun işte bu yabancılaşmanın tiyatrosudur. Hele ki bizim gibi otoriterlik ve demokrasi arasında gelgitler yaşayan bir toplumda insanlar psikolojik olarak birbirlerine yapışırlar; psikolojik olarak kaynaşmış ve harmanlanmış, ortak bir irade (Kemalizm, tek adam rejimi ya da Apoculuk) ile aynı dünya görüşüne ve benzer hayal ve ideallere sahip ayrışmamış bir kitle ve tek haline getirilirler. Oysa toplum farklı renklerden oluşur. Sorunun özü de zaten burada yatar…ama tartışılmaz…Kürt sorununa bu bakış açısıyla baktığımızda çok farklı bir tablo ortaya çıkar. Türklere hak olarak görülen Kürtlere neden bir hak olarak görülmez? Türklerin ulus kurma hakkı varsa, Kürtlerin neden yok?
Bizler çoğunlukla, “tüm insanlar aynı dünya görüşünü izlemelidir”i talep eden fanatikler değiliz. Fakat aynı zamanda biz, gerçekten, başkalarındaki farklılık ve benzemezlikten hoşlanan demokratik insanlar da değiliz. Arada bir yerlerdeyiz…
Bu sorunun teorik kısmıydı. Bir de reel politik kısmı var. Çerçeve yasa!
Bugün yasanın etrafında yürütülen tartışmalar giderek Kürt meselesi, demokrasi, hukuk ve devlet toplum ilişkileri gibi daha geniş başlıklara taşınıyormuş izlenimi veriyor.
Kürt sorununda çözüm olarak sunulan “milli kardeşlik” çözüm yasası halen daimi “adli ve hukuki vaka” olarak görüldüğü aşikar ortadadır.
Bundan dolayı da tartışmanın kendisi çoğu zaman “yasanın” sınırları içerisinde kalıyor. Yasanın tarafları ile karşıtları arasında ortaya çıkan temel sorunlarından biri de burada başlıyor. Dolaysıyla demokrasi özgürlük gibi kavramlara nasıl yaklaşıldıgını burada bile yakalamamız mümkün.
Yasanın tarafları çoğu zaman tartışma, eleştiri veya alternatif öneri geliştirilmesine izin verilmeden doğrudan taraf olunmasını bir anlamda “biat ” edilmesini bekleyerek, her zaman olduğu gibi, tartışmaları boğarak etkisiz hale getirme yolunu izlemeyi tercih ediyorlar. Karşıtları ise meseleyi bütünüyle reddetme noktasında duruyor. Böylece siyasal alan “ya yanında olacaksın ya da karşısında” biçiminde klasik AKP taktiğiyle iki kutuba sıkıştırılıyor.
Biz bu çerçevenin dışına çıkılmasını öneriyoruz. Dolayısıyla çerçevenin dışından bakıyoruz.
Bugünkü gelişmeleri anlamak için yalnızca mevcut yasa ve koşullara değil, bu yasanın ortaya çıkmasını mümkün kılan tarihsel koşullara da bakmak zorundayız. Bunun için özellikle 1990’lı yıllara ve o dönemde şekillenmeye başlayan yeni dünya düzenine yeniden bakmak önemli.
1990’lı yıllar yanlızca Türkiye açısından değil, bütün dünya açısından büyük bir dönüşüm dönemiydi. Bu dönemde kürt hareketi de farklı bir takım arayışlara girmenin sinyallerini veriyordu. Soğuk savaş sona ermiş, Sosyalist blok dağılmış, kapitalizmin küresel ölçekte daha belirleyici, tek seçenek hala geldiği yeni bir dönem başlamıştı. Neo-liberal politikalar ekonomik alanla sınırlı kalmadı; devletin yapısını, çalışma ilişkilerini, toplumsal örgütlenmeleri ve siyasal alanı da dönüştürdü.
Türkiye’de bu dönüşümün dışında değildi. Özelleştirmeler, piyasalaşma, emeğin güvencesizleşmesi ve devletin yeniden yapılandırılmasıyla birlikte siyasal alanda yeniden biçimlendirilmeye başladı. Aynı dönemde Kürt meselesine ilişkin devletin güvenlik politikaları ve demokrasi tartışmaları daha çok belirleyici hale geldi. Ancak devletin kendi dışında çıkan Cem Boyner’in başını çektiği Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) gibi gelişmeye çalışan liberal hareket devlet tarafından hemen bastırıldı. Bu dönemde toplumsal muhalefetin her türlüsü, cezaevleri, büyük bir baskı ve tasfiye operasyonlarıyla susturlumaya çalışıldı. Adeta sol ve demokratik bir muhalefetin oluşmamasının taşları döşendi. Daha sonra ilerleyen yıllarda gelişebilecek muhalefetin CHP, HDP/DEM partiler etrafında şekillenmesinde önemli bir rolü oldu. Başka bir deyişle sol muhalefetin yolu tıkandı. Acı ama gerçek sol hareket de bunu tercih olarak kabul etti.
Aslında çerçeve yasa ihtiyacı başkanlık sistemiyle başlamıştı. Faşizmin kurumsal mekanizmalarının dönüştürülüp güncellendiği yeniden tahkimatların yapıldığı aşamayı tek tek başarılı bir şekilde aşmayı başardı. Arkasına MHP’yi almak üzere yeni ittifaklara yelken açtı. Tüm bu gelişmeleri ABD, NATO, IMF, DB stratejik bağımlılık ilişkilerinden ayrı düşünmek bizleri yanılgıya düşürür. Mekke Paktı da bu plan ve yaklaşımın bir parçasıdır. Bugün çerçeve yasayla ittifaklar cephesi genişletirilmeye çalışıyor. Farklı bir gelişme ve muhalefet istenmemektedir.
Bu yüzden de çerçevenin dışından bakmak tam da bu nedenle düşünme biçimi değil, bir direniş ve siyasal bir ihtiyaçtır. Halkların ve ezilenlerin geleceğini düşünenler açısından. Demokratik Çözümden anlaşılan tek bir yönteme tek bir aktöre indirgeniyorsa biz bunu reddediyoruz. Demokratikleşme daha geniş toplumsal gelişmeleri ve değişimleri kapsamalıdır.
