Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmenin ana gündemini İran-ABD gerilimi, Gazze’deki gelişmeler ve bölgesel güvenlik oluşturdu.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre Erdoğan, Washington ile Tahran arasındaki anlaşmazlığın çözümünde diplomatik kanalların açık tutulması gerektiğini söyledi. Türkiye’nin barış girişimlerine destek vermeyi sürdüreceğini aktaran Erdoğan, taraflar arasındaki müzakerelerin devam etmesini istedi.
Görüşme gerilimin yükseldiği dönemde yapıldı
İki liderin görüşmesi, İran ile ABD arasında geçici ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizliğin arttığı bir dönemde gerçekleşti. ABD yönetimi mevcut geçici anlaşmayı uzatmak istemediğini açıklarken İranlı bir yetkili, kalıcı uzlaşma sağlanmaması halinde ülkesinin askerî tutumunu daha saldırgan bir çizgiye taşıyacağını söyledi.
Taraflar arasındaki çıkmaz, küresel petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nı da etkiliyor. Boğazdan geçen tanker sayısı düşük seviyelerde kalırken enerji fiyatlarındaki yükseliş dünya piyasalarına yansıyor.
Türkiye, savaşın sona erdirilmesi amacıyla ABD ve İran’ın yanı sıra arabuluculuk çalışmaları yürüten Pakistan ve Katar ile temaslarını sürdürüyor.
Gazze barış planının ikinci aşaması
Görüşmenin bir diğer başlığı Gazze oldu. Erdoğan, barış planında ikinci aşamaya geçilmesinin beklendiği sırada İsrail’in Filistinlileri hedef alan saldırılarının arttığını ifade etti.
Türkiye’nin Gazze’de kalıcı barışın sağlanması, insani koşulların iyileştirilmesi ve bölgenin yeniden inşa edilmesi için yürütülecek çalışmalara katkı sunmayı sürdüreceğini aktardı.
Gazze planının ikinci aşamasında İsrail askerlerinin bölgeden çekilmesi, silahlı grupların silahlarının devre dışı bırakılması, geçici bir Filistin yönetiminin oluşturulması ve yeniden inşa çalışmalarına başlanması öngörülüyor. Ancak İsrail ile Hamas arasında uygulama takvimi konusunda uzlaşma sağlanabilmiş değil.
Mekke Anlaşması da gündemdeydi
Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Ortak Savunma Anlaşması hakkında da Trump’a bilgi verdi. Anlaşmanın bölgesel güvenlik ve istikrar açısından güçlü bir ortak tutum ortaya koyduğunu söyledi.
Mekke’de imzalanan anlaşma, üç ülkeden birine yönelik saldırı karşısında ortak hareket edilmesini, savunma sanayisinde iş birliğinin geliştirilmesini ve güvenlik alanındaki koordinasyonun artırılmasını öngörüyor.
Cumhurbaşkanlığı açıklamasında, görüşmede Türkiye ile ABD arasındaki ikili ilişkilerin de değerlendirildiği kaydedildi ancak bu başlığa ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
