ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu ateşkes planının ardından Mısır arabuluculuğuyla varılan 20 maddelik anlaşma, dün saat 12.00 itibarıyla Gazze’de yürürlüğe girdi. Plan kapsamında İsrail’in, müebbet hapis cezasına çarptırılan 250 Filistinliyi ve Ekim 2023’ten bu yana alıkonulan 1700 tutukluyu serbest bırakması bekleniyor.
Ancak İsrail Adalet Bakanlığı’nın yayımladığı listede, Hamas’ın özellikle serbest bırakılmasını talep ettiği Mervan el-Bergusi, Ahmed Sadat, Abdullah el-Bergusi gibi isimlerin yer almaması gerilime yol açtı.
Hamas, İslami Cihad ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi ortak açıklama yaparak İsrail’i “anlaşmayı sabote etmeye çalışmakla” suçladı ancak “Gazze’deki soykırımı durdurmak için ateşkese bağlı kalacağız” mesajı verdi.
Açıklamada tüm Filistinli gruplara ulusal birlik çağrısı yapılırken, Mısır destekli kapsamlı bir toplantının planlandığı belirtildi. Türkiye, Katar ve Mısır’a teşekkür edilirken, ABD’ye ise anlaşmanın uygulanması için “baskı kurma” çağrısı yapıldı.
“Tören değil özgürlük istiyoruz” – Esir takası Pazartesi başlayabilir
Hamas Siyasi Büro Üyesi Musa Ebu Merzuk, esir takasının “büyük ihtimalle Pazartesi günü başlayacağını” söyledi. Ebu Merzuk, teslimat sırasında herhangi bir askeri tören yapılmayacağını belirtti:
“Bu bir kutlama değil, bir bedelin dönüşüdür.”
Ebu Merzuk ayrıca İsrail ordusunun ateşkesle birlikte “sarı hatta” çekildiğini ancak Gazze’nin yüzde 50’sinden fazlasında varlığını sürdürdüğünü vurguladı.
Ateşkesin yürürlüğe girmesinin ardından, Gazze’nin güneyinden kuzeyine doğru on binlerce yerinden edilmiş Filistinli dönüşe geçti. Harabeye dönmüş mahallelere ulaşan siviller, yıkılmış evlerinin enkazında yeni bir yaşam kurmaya hazırlanıyor.
Bir Gazzeli kadın, AA muhabirine şunları söyledi:
“Göç yerde ölmektir. Bir oda kalsa da kendi evimizde yaşarız.”
70 milyar dolarlık yıkım, 2 milyon yerinden edilmiş insan
Gazze Hükümeti Medya Ofisi, doğrudan altyapı kaybının 70 milyar doları aştığını açıkladı.
-
300 bin konut tamamen,
-
200 bin konut kısmen yıkıldı.
-
2 milyon kişi zorla göç ettirildi.
-
200 bin tondan fazla bomba atıldığı tahmin ediliyor.
İsrail cenazeleri vermiyor: 735 Filistinli naaşı tutuluyor
Filistinli insan hakları örgütleri, İsrail’in 735 Filistinlinin cenazesini ailelerine teslim etmediğini, bunların 256’sının kimliksiz “Sayılar Mezarlığı”nda gömüldüğünü, geri kalanların ise askeri üslerde tutulduğunu açıkladı.
İsrail’in 8 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de sürdürdüğü saldırılarda:
-
67 bin 211 Filistinli hayatını kaybetti,
-
169 bin 961 kişi yaralandı.
Ateşkes yürürlükte olsa da, Gazze’deki yıkımın büyüklüğü, esir takası gerilimi ve ulusal birlik tartışmaları bölgedeki kırılgan dengeyi gözler önüne seriyor.
