Gazze’de İsrail saldırılarında yıkılan binalarda yürütülen arama çalışmalarında yüzlerce kişinin cenazesine ulaşıldı. Filistin Sivil Savunmasının verilerine göre Kasım 2025’ten bu yana enkazdan çıkarılan cenaze ve insan kalıntılarının sayısı 630’u aştı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, bazı bölgelerde aynı aileden çok sayıda kişinin kalıntılarının bulunduğunu, hayatını kaybedenler arasında kadınlar ve çocukların da yer aldığını bildirdi.
Türk, bulguların BM’nin 2024 tarihli raporunda yer alan, konutlar ile diğer sivil yapıların hedef alınmasında uluslararası insancıl hukukun ihlal edilmiş olabileceğine ilişkin kaygıları güçlendirdiğini belirtti.
Enkaz altında 8 binden fazla kişi olabilir
Filistinli yetkililer, 8 binden fazla kişinin hâlâ enkaz altında bulunduğunu tahmin ediyor. BM’ye göre Gazze’de yaklaşık 61 milyon ton moloz ve yıkıntı oluştu. Bu miktarın tamamen temizlenmesinin yaklaşık yedi yıl sürebileceği değerlendiriliyor.
Arama ve kimliklendirme çalışmalarının ağır iş makineleri, DNA testleri ve adli inceleme ekipmanlarının yetersizliği nedeniyle yavaş ilerlediği bildirildi. Türk, İsrail’in gerekli ağır makinelerin Gazze’ye girişini engellediğini belirterek çalışmaların uluslararası uzmanların katılımıyla yürütülmesini istedi.
BM, çıkarılan cenazelerin kimliklerinin belirlenmesi, biyolojik örneklerin korunması ve gömüldükleri yerlerin kayıt altına alınması çağrısında bulundu. Kuruluş ayrıca devam eden hukuki süreçler için kanıtların korunması amacıyla uluslararası araştırmacılara Gazze’nin tamamına erişim sağlanmasını talep etti.
İsrail suçlamaları reddediyor
İsrail yönetimi, sivilleri kasıtlı olarak hedef aldığı yönündeki suçlamaları reddederek Gazze’deki operasyonların uluslararası hukuka uygun biçimde yürütüldüğünü savunuyor. İsrail, Hamas’ı sivil alanları askerî amaçlarla kullanmakla suçlarken Hamas bu iddiayı kabul etmiyor.
Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes geniş çaplı çatışmaları azaltmasına rağmen Gazze’deki saldırılar tamamen sona ermedi. İsrail ve Hamas, ateşkes ihlalleri konusunda birbirlerini suçlamayı sürdürüyor.












