Hindistan’da sınav sorularının sızdırılması ve genç işsizliği nedeniyle başlayan eylemler ülke geneline yayılıyor.
Başlangıçta sosyal medyada hiciv amaçlı ortaya çıkan “Cockroach Janta Party” hareketi, kısa sürede Başbakan Narendra Modi yönetimine karşı gençlerin en görünür protesto odağına dönüştü. Hareket, özellikle tıp fakültelerine girişte kullanılan Ulusal Uygunluk ve Giriş Sınavı’nda yaşanan sızıntı iddialarının ardından büyüdü.
3 Mayıs’ta yapılan NEET sınavına yaklaşık 2 milyondan fazla aday katıldı. Soru kitapçıklarının sınavdan önce sızdırıldığı iddiaları üzerine sınav iptal edildi ve öğrenciler haziran ayında yeniden sınava girmek zorunda kaldı. Aylarca sınava hazırlanan gençler için süreç, eğitim sistemindeki eşitsizlik ve güvensizlik tartışmasını daha da derinleştirdi.
Reuters’ın aktardığına göre sınavın iptaliyle bağlantılı olarak yaklaşık bir düzine öğrencinin yaşamına son verdiği bildirildi. Indian Express ise tekrar sınavı öncesindeki 37 günlük süreçte 12 adayın hayatını kaybettiğini yazdı.
Gençlerin öfkesi, başkent Yeni Delhi’de parlamentoya yürüyüş girişimiyle doruğa çıktı. Polis, yürüyüşe izin vermezken göstericilere göz yaşartıcı gaz ve coplarla müdahale etti. Delhi Polisi, olaylarda 60 sivil ve 118 polis personelinin yaralandığını açıklarken, protesto organizatörleri yüzlerce barışçıl göstericinin yaralandığını savundu.
CJP, protestoları sürdüreceğini ancak gençlerin zarar görmemesi için yeniden parlamentoya yürümeyi planlamadığını açıkladı. Hareket, Eğitim Bakanı Pradhan’ın istifası talebinden vazgeçmeyeceğini duyurdu.
Protestocular, sınav sorularının sızdırılmasını yalnızca münferit bir skandal olarak değil, eğitim sistemindeki köklü yolsuzluğun ve fırsat eşitsizliğinin sonucu olarak görüyor. Hareketin talepleri arasında sınav sisteminin yeniden düzenlenmesi, genç işsizliğine karşı adım atılması, sınav süreciyle bağlantılı olarak yaşamını yitiren öğrencilerin ailelerine tazminat ödenmesi ve aktivist Sonam Wangchuk’un serbest bırakılması yer alıyor.
Reuters’a göre Sağlık Bakanı J.P. Nadda, hareketin temsilcileriyle görüşerek taleplerin hükümet içinde değerlendirileceğini söyledi. Eğitim Bakanı Pradhan ise hükümetin gençlerin kaygılarını gidermeye ve sınav sisteminde reform yapmaya bağlı olduğunu savundu.
CJP’nin kurucularından Abhijeet Dipke, hükümeti sınav skandalında hesap vermeye çağırdı. Dipke, soru sızıntılarının bireysel değil sistemsel bir sorun olduğunu belirterek Başbakan Modi’nin gençlerden özür dilemesi gerektiğini söyledi.
Muhalefet de gençlik hareketine destek vermeye başladı. Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi, protestoculara destek amacıyla düzenlenen eylem sırasında kısa süreliğine gözaltına alındı. Guardian’ın haberine göre Gandhi, Modi hükümetini gençlerin geleceğini yok etmekle suçladı.
“Hamam Böceği” adını, işsiz gençlere yönelik küçümseyici ifadelerden esinlenerek kullanan hareket, sosyal medyadan doğan bir gençlik tepkisinin kitlesel sokak muhalefetine dönüşebileceğini gösterdi.
Hindistan’da NEET krizi, yalnızca sınav güvenliği tartışması olmaktan çıkarak genç işsizliği, eğitimde fırsat eşitsizliği ve Modi hükümetinin hesap verebilirliği başlıklarında daha geniş bir siyasi krize dönüşmüş durumda.
