Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki çatışmanın ticari gemilere sıçramasının ardından yeni haftaya yükselişle başladı. Brent petrolün varil fiyatı 97,07 dolara, ABD tipi Batı Teksas petrolü ise 92,28 dolara ulaştı.
Fiyatlardaki artışta, dünya petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatın uzun süre aksayabileceği endişesi etkili oldu. Boğazdan geçen ticari gemilerin sayısı son günlerde belirgin biçimde geriledi.
Petrol tankerleri çatışmanın parçası oldu
Tarafların açıklamalarına göre ABD güçleri, İran’ın Amerikan savaş gemilerine yönelik saldırılarına karşılık üç İran tankerini vurdu. İran Devrim Muhafızları da belirlenen güzergâhları kullanmadığını ileri sürdüğü tankerler ile üç ABD gemisini hedef aldı.
Ticari gemilerin doğrudan çatışmanın parçası hâline gelmesi, enerji sevkiyatının yanı sıra deniz taşımacılığı ve sigorta maliyetlerine ilişkin kaygıları da artırdı. Denizcilik şirketlerinin bölgedeki seferlerini yeniden değerlendirdiği, bazı gemilerin ise daha güvenli geçiş koşulları beklediği bildirildi.
Gemi trafiği mayıstan beri en düşük düzeyde
Kpler verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen emtia gemilerinin günlük ortalaması son 10 günde 10’a kadar düştü. Bu sayı, mayıs ayından bu yana kaydedilen en düşük düzey oldu.
Günlük geçiş sayısı cuma günü 15’in üzerindeyken cumartesi günü ikiye kadar geriledi. Çarşamba gününden bu yana boğazdan çıkış yapan çok büyük ham petrol tankerinin bulunmadığı belirtildi.
İran yönetiminin boğaz yakınlarında sınırlı bir deniz bölgesi oluşturacağını açıklaması da sevkiyatın daha fazla aksayabileceği endişesini güçlendirdi.
OPEC+ üretim politikasını değiştirmedi
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü ve ortaklarından oluşan OPEC+, artan fiyatlara rağmen ekim ayına ilişkin üretim politikasında değişikliğe gitmedi. Grup, yeni üretim kotaları üzerinde uzlaşma sağlanana kadar mevcut planın sürdürülmesine karar verdi.
Üretici ülkelerin açıklanan hedefleri tam olarak karşılayamaması ve Ortadoğu’dan yapılan ihracatın savaş nedeniyle sınırlı kalması, OPEC+’ın fiyatlar üzerindeki denetimini zorlaştırıyor. Grubun bir sonraki toplantısının 4 Ekim’de yapılması planlanıyor.
120 dolar riski gündemde
Goldman Sachs, ticari gemilere yönelik saldırıların yoğunlaşması ve Ortadoğu’dan petrol sevkiyatının daha fazla kesintiye uğraması hâlinde fiyatların varil başına 120 dolara kadar çıkabileceğini öngördü.
Buna karşılık bölgedeki ihracatın normalleşmesi durumunda petrolün 80 dolar civarına gerileyebileceği değerlendirildi. Çatışmanın uzaması hâlinde enerji maliyetlerindeki yükselişin küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceği, merkez bankalarının faiz politikalarını ve taşımacılık giderlerini etkileyebileceği belirtiliyor.
