ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ilerlememesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskinin büyümesi, enerji piyasalarında yeni haftanın ana gündemi oldu.
Petrol fiyatları 17 Ağustos’ta dalgalı bir seyir izledi. Brent petrol gün içinde 89,40 doları görmesinin ardından 89,28 dolar çevresinde işlem gördü. ABD tipi Batı Teksas petrolünün varil fiyatı ise 81,74 dolara geriledi.
Her iki petrol türü de tankerler ile bölgedeki enerji tesislerine yönelik saldırıların etkisiyle önceki haftayı yüzde 5’in üzerinde yükselişle tamamlamıştı.
Pazar günü geçiş kaydedilmedi
Kpler’in gemi takip verileri, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari hareketliliğin hafta sonunda sert biçimde düştüğünü gösterdi.
Cumartesi günü boğazdan yalnızca beş emtia gemisi geçti. Pazar günü ise sistemlere herhangi bir ticari geçiş yansımadı. Bir önceki hafta sonunda Hürmüz’ü kullanan gemi sayısı 31 olmuştu.
Trafikteki düşüş, Birleşik Arap Emirlikleri’nin ADNOC tarafından işletilen üç petrol tankerinin saldırıya uğradığını açıklamasının ardından geldi. BAE yönetimi saldırılardan İran’ı sorumlu tutarken Tahran yönetimi suçlamaları kabul etmedi.
Küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktası
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz üreticilerini dünya pazarlarına bağlayan en önemli deniz yollarından biri.
Uluslararası Enerji Ajansının verilerine göre 2025’te boğazdan günde yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşındı. Bu miktar, deniz yoluyla gerçekleştirilen küresel petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor.
Hürmüz aynı zamanda Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatı açısından da kritik önem taşıyor. Boğazda uzun süreli bir kesinti yaşanması, petrolün yanı sıra doğal gaz ve gübre piyasalarını da doğrudan etkileyebilir.
ABD-İran görüşmeleri ilerlemiyor
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın ABD ile doğrudan görüşmelere yeniden başlama konusunda henüz karar vermediğini açıkladı. Taraflar arasındaki mesaj trafiği arabulucular üzerinden sürerken boğazın tamamen açılmasını sağlayacak bir anlaşmaya ulaşılamadı.
İran, Hürmüz’deki ticari geçişlerin normale dönmesi için yaptırımların kaldırılması ve askerî tehditlerin sona ermesi dahil çeşitli koşullar öne sürüyor. Washington ise boğazın koşulsuz biçimde uluslararası deniz trafiğine açılmasını istiyor.
Körfez’de üretim kaybı sürüyor
Uluslararası Enerji Ajansının ağustos raporuna göre küresel petrol arzı temmuzda günlük 101,5 milyon varile yükseldi. Buna rağmen üretim, geçen yılın aynı döneminin 6,3 milyon varil altında kaldı.
Körfez ülkelerinde günlük 8,3 milyon varillik üretim kapasitesi hâlâ devre dışı bulunuyor. Hürmüz’deki gemi geçişlerinin yeniden kesilmesi, arzın toparlanmasına ilişkin beklentileri zayıflatıyor.
