Küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği yeniden yavaşladı.
Reuters’ın Kpler verilerinden derlediği habere göre pazartesi-perşembe döneminde boğazdan 33 gemi geçti. Önceki haftanın aynı döneminde geçiş yapan gemi sayısı 50 olarak kaydedilmişti.
Perşembe günü Hürmüz’den yalnızca dört gemi geçti. Bunlar arasında Irak’ın Basra Limanı’ndan yüklenen yaklaşık 2 milyon varil petrolü taşıyan Nissos Kea adlı süper tanker de yer aldı.
Hafta boyunca boğazdan yalnızca altı ham petrol tankeri çıkarken 21 gemi çoğunlukla İran’ın kullandığı güzergâh üzerinden bölgeye giriş yaptı. Çinli ve Hintli rafinerilerin indirimli Irak petrolünü almak istediği, ancak güvenlik kaygıları nedeniyle henüz taşıma anlaşması yapılamadığı aktarıldı.
Irak’ın devlet petrol şirketi SOMO’nun ağustos teslimatlı Basra petrolünde varil başına 30 dolara yaklaşan indirimler sunduğu kaydedildi. Buna rağmen armatörlerin bölgeye gemi göndermekte isteksiz davrandığı ifade edildi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başladığı 28 Şubat öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan haftada ortalama 130 ila 140 gemi geçiyordu.
Mohi Narayan ve Helen Clark’ın Reuters’ta yayımlanan haberine göre İran ile Umman’ın boğazın yeniden açılması için görüştüğü plan da piyasalardaki kaygıları artırdı. İran’ın, “hasım” kabul edilen ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişini yasaklamayı ve kuralları ihlal edenlere yük değerinin yüzde 20’sine kadar ceza uygulamayı değerlendirdiği aktarıldı.
Tahran’ın boğazdan geçecek gemilerden yük değerinin yüzde 5 ila 7’si, Umman’ın ise yaklaşık yüzde 3’ü oranında ücret alınmasını görüştüğü öne sürüldü. ABD’nin ücretsiz geçiş talebi ile İran’a yönelik yaptırımlar ve sigorta şirketlerinin kısıtlayıcı hükümleri, planın uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri yarattı.
Gelişmelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,97 artışla 83,29 dolara, ABD tipi ham petrolün fiyatı ise yüzde 0,83 yükselişle 77,93 dolara çıktı. Savaş öncesinde dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu.
