ABD ile İran arasındaki askeri gerilim Hürmüz Boğazı ve Körfez ülkelerine yayılarak tırmandı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump’ın talimatıyla İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgasının tamamlandığını açıkladı. CENTCOM’a göre Buşehr, Çabahar, Cask, Konarak, Ebu Musa ve Bender Abbas’taki askeri hedefler vuruldu.
ABD ordusu, saldırıların İran’ın ticari gemilere yönelik kapasitesini zayıflatmak amacıyla düzenlendiğini savundu. Açıklamada kıyı savunma sistemleri, füze ve insansız hava aracı mevzileri ile deniz unsurlarına ait askeri kabiliyetlerin hedef alındığı belirtildi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu ise ABD saldırılarına karşı misilleme yapıldığını duyurdu. İran tarafı, Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’deki ABD askeri unsurlarının füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. Tahran, misillemelerin ABD’nin saldırıları sürdüğü sürece devam edeceği mesajını verdi.
Gerilim Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine de yansıdı. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ın iki BAE tankerini seyir füzeleriyle vurduğunu açıkladı. BAE Savunma Bakanlığı’na göre saldırıda Hint vatandaşı bir mürettebat yaşamını yitirdi, sekiz kişi yaralandı. Yaralılardan dördünün durumunun ağır olduğu bildirildi.
İran Devrim Muhafızları ise tankerlerin uyarılara rağmen mayınlı rota üzerinden ilerlemeye çalıştığını ve seyir sistemlerini kapattığını savunarak saldırıyı doğruladı. Açıklamada gemilerin bu nedenle hedef alındığı ileri sürüldü.
ABD cephesinden gelen bir diğer adım ise deniz ablukası oldu. CENTCOM, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan deniz trafiğine yönelik ablukaya 14 Temmuz’da yeniden başlanacağını duyurdu. ABD ordusu, ablukayı İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giden ya da bu bölgelerden çıkan gemilere karşı uygulayacağını açıkladı.
Trump ise Hürmüz Boğazı’nın açık kalacağını savunarak, ABD’nin boğazın güvenliğini sağlayacağını söyledi. Trump, bölgeden geçen yüklerden yüzde 20 oranında ücret alınması gerektiğini belirterek, ABD’nin Körfez’deki güvenlik maliyetinin karşılanmasını istedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump’ın açıklamalarına yanıt vererek Hürmüz Boğazı’nın koruyucusunun İran olduğunu savundu. Arakçi, geçiş ücreti tartışmasına ilişkin de Washington’ın yaklaşımını eleştirdi.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve enerji sevkiyatı açısından dünyanın en kritik geçiş noktalarından biri olarak görülüyor. ABD-İran geriliminin boğaz çevresinde yoğunlaşması, petrol fiyatları, deniz ticareti ve Körfez ülkelerinin güvenliği açısından riskleri artırıyor.
