Korkut Akın
Yerel seçimlere bir haftadan da az bir zaman kaldı. Sonuçlarını hep birlikte göreceğiz ve kendi duygularımızla toplumun duygularının ne kadar kesiştiğini ya da çatıştığını anlayacağız, bir kez daha. Bir kez daha, çünkü her seçim için geçerli bu. Ama yine de vazgeçemediğimiz belki de aynı oranda umursamadığımız bir durum. Belki birileri iddiaya giriyor, birileri kumara bile dönüştürüyordur. Onlar ne yaparsa yapsın yönetime gelenlerin adaleti sağlaması demokrasiyi tesis etmesi anlamına gelir ki, bu aynı zamanda eşitlikçi, barış içerisinde yaşamamızın yolunu açar.
Peki, bu bakışla sınırlamak istemesem de belediyelerden ne(ler) istiyoruz, diye sormanın tam sırası. Yol, su, elektrik, ulaşım kolaylığı, kaldırımlar ve/veya park, pazar, oyun sahaları, gezinti yerleri, bisiklet yolları hepimizin bildiği ve beklediği hizmetler. Bu kez, adaylar ekonomik ve siyasal krizi de gözeterek vaatlerine parasal vaatler de ekledi. Merkezi iktidarın yapmadıklarını (yapamadıklarını da kuşkusuz) belediyeler üstleniyor. Ya asıl işleri, sorumlulukları, yükümlülükleri? Onları ne siz sorun ne ben söyleyeyim.
Örneğin, İstanbul Üsküdar’da, Acıbadem mahallesinde, yeni yapılan beton yığını bir site (Acıbadem Konakları) hem bitişik nizam hem iki taraftan da yola taşmış, dahası kaldırımı bile (ç)almış. Tarihi kentin tarihi semtlerinde kaldırım yapılacak yer bulunmaması doğal, ama yanındaki binalar içeri çekilmişken ve ağaçlıklı bir alanı betona çeviriyorsanız, orada bir yanlışlık var demektir. Şu andaki belediye başkanı Hilmi Türkmen (@hilmiturkmen34), yine aday ve kaldırımları (ç)aldığını gizleyerek oy istiyor. Validebağ Korusuna moloz dökmüştü; bu oy isteme yüzsüzlüğünü gösterecektir. Seçmene, “patron sizsiniz” diyerek oy isteyenlere karşı vatandaş, oy vermeyerek tepki gösterecektir inancındayım.
Önemli olan örnek olmak
Yine İstanbul’da, bu kez Avrupa yakasındaki bir belediye, Küçükçekmece Belediyesi, “İmzalı ve Birinci Baskı Kitaplar Müzesi” açtı. Bu müze, hemen bütün diğer çalışmalardan daha değerli, kültürümüzü, nereden nereye geldiğimizi seriyor gözler önüne.
2023 yılında Kültür Bakanlığı “özel müze” statüsüne de kavuşan “İmzalı ve Birinci Baskı Kitaplar Müzesi”, Türkiye’de bir ilk ve kitapları bir kültürel değer olarak görüyor. Aynı zamanda bir değişim belgesi bu müze; matbuattan tasarıma, bir yapıt olduğunu kabul ederseniz, bir kitabın önümüze açtığı ufuk bir anlamda Türkiye tarihidir de… Kitap kapaklarının geçirdiği değişimlerden öte yazarın düşünün, düşüncesinin de değişimini görebilmek için “İmzalı Müze” çok gerekliydi, bugüne dek yapılmamış, açılmamış olması büyük bir eksiklik. Küçükçekmece Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Güney Özkılınç’ın projelendirdiği “İmzalı Müze” için emeği geçen herkese teşekkürler…
Okumayan bir toplum olduğumuzu herkes kabul ediyor; gençler özellikle “akıllı telefonlar”dan sonra okumaktan iyiden iyiye koptu. Bunda asıl suçlu siyasal iktidar; dersleri de müfredatı da öğretmenleri de koruyamadı, siyasal anlayışına göre seyreltti ve koparttı. Tabelası üniversite olan ama lise düzeyine bile ulaşamayan eğitim kurumlarının katkısı da tuz biler ekti hepsinin üstüne. “Oku” ile başlayan inanç dünyası da bu gidişata ses çıkartmadı, sonuçları ortada.
“Okumak gerek evlat, falanı filanı bırakıp okumak gerek” diyen Nâzım Hikmet’in sözünü tutmak gerek. Okuduğunuz kitabın bir sonraki baskısının aynı olmadığını (bu değişim sadece ticari değil, kültüreldir de) gördüğünüzde üzülebilirsiniz. Aynı kitabın farklı baskılarının farklı öyküler içerdiğini “Giriş”te Murat Batmankaya örneklerle anlatıyor. Belki bir de ben eklemeliyim… Erdal Öz’ün “Kanayan”ında yer alan “Masada” öyküsü bir sonraki baskıda yer almıyordu. Erendiz Atasü’nün “Lanetliler”inde de aynı durum söz konusu. Romanda bu değişiklik pek olmasa da, görülmüyor değil. Örneğin Frank Herbert’in ünlü Dune (filmi de yapıldı biliyorsunuz, çok satan ve çok sevilen) romanını aynı yayınevi 2021’de 14’üncü baskı olarak satışa sunmuş, 2024’te bu kez aynı çevirmenin imzasını taşımasına karşın 1’inci baskı olarak belirtmiş. Bu 1’inci baskıya bir de “ekler” bölümü konulmuş. Kapakta filmden bir kare kullanılmış, kitapların tümünün aynı izi taşıdığı eski baskılardan sonra, bakalım bu yeni dizi nasıl çıkacak?
Şiirde, Batmankaya Oktay Rifat örneğini vermiş, Cahit Külebi’nin ünlü “şimal rüzgârları” dizesini kendisinin “kuzey rüzgârları” olarak değiştirdiğini ekleyerek yeni bir örnek vermiş olayım.
Bırakalım değişikliklerin neler olduğunu da, “İmzalı Müze”de yer alan kitapların kültürel dünyamıza katkısına göz atalım isterseniz… Kitap dünyasının “kapaksız” tabir ettiği üzerinde sadece kitabın ve yazarın adının olduğu kitaplardan (Varlık Yayınları deyince hatırlarsınız…) estetik ve tasarım harikası kitaplara kadar 800 sayfalık bir “İmzalı Müze” kitabı oluşturulmuş. Müzede daha çok, daha farklı ve kuşkusuz çok daha ilginç kitaplarla karşılaşacaksınız. Kitabı elimden bırakamadığım gibi birkaç kez ziyaret ettiğim müzede saatler geçirdim, daha da geçireceğimden başka…
Kitaptan öğrendiğim, Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği tarafından yapılmış kitapçıkların kapaklarını Nâzım Hikmet çizmiş, şimdi ilk işim o kitapçıkları görmeye gitmek olacak; kim bilir, belki sizinle de karşılaşırız “İmzalı Müze”de…
İmzalı Müze, İmzalı ve Birinci Baskı Kitaplar Müzesi
Küçükçekmece Belediyesi
Arşiv, koleksiyon, müze
Betonlaşmay,ı insanların yürüme yollarına,, gezi alanlarına taşıracak kadar şaşırmış bir yöneticinin suratına oyları şamar gibi vurarak defetmek en kutsal görevimiz olmalı.
“İmzalı müze” yi oluşturan Küçükçemece Belediyesi ve Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliğine teşekkür ediyor, Nazım Hikmet’i de rahmet ve saygıyla anıyorum.