Çatışma bölgelerinde sivillere yardım ulaştırmaya çalışan görevlilere yönelik saldırılar 2025’te kayıtlardaki en yüksek seviyeye çıktı. Yardım Çalışanları Güvenlik Veri Tabanı’na göre dünya genelinde 907 insani yardım görevlisi öldürüldü, yaralandı veya kaçırıldı.
Bir önceki yıl 833 olarak kaydedilen toplam sayı, yardım faaliyetlerinin giderek daha tehlikeli koşullar altında yürütüldüğünü ortaya koydu.
350 yardım çalışanı öldürüldü
Verilere göre 2025 boyunca 350 insani yardım çalışanı yaşamını yitirdi. Aynı dönemde 322 görevli saldırılarda yaralanırken 235 kişi kaçırıldı.
Öldürülenlerin sayısı bir önceki yıl kaydedilen tarihî zirvenin bir miktar altında kalsa da yaralanma ve kaçırma vakalarındaki artış, toplam şiddet bilançosunu yeni bir rekora taşıdı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 19 Ağustos Dünya İnsani Yardım Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada tablonun kabul edilemez olduğunu belirterek devletlere savaş hukukuna uyma ve saldırıların sorumlularını yargılama çağrısında bulundu.
En ölümcül bölge Gazze
Gazze’de 2025 yılı içerisinde 186 insani yardım görevlisi öldürüldü. Böylece bölge, yardım çalışanları açısından art arda üçüncü yıl dünyanın en tehlikeli görev alanı oldu.
Gazze’yi 71 can kaybıyla Sudan izledi. Çatışmaların sürdüğü Güney Sudan, Ukrayna, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve diğer kriz bölgelerinde de yardım ekipleri saldırı, kaçırılma ve gözaltı riskiyle karşı karşıya kaldı.
BM’nin Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı, Gazze’deki savaşın başlangıcından bu yana en az 393 çalışanının öldürüldüğünü bildirdi.
Silahlı dronlar yeni tehdit oluşturuyor
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi, düşük maliyetli ve kolayca uyarlanabilen silahlı insansız hava araçlarının yaygınlaşmasının yardım faaliyetlerini daha da tehlikeli hale getirdiğine dikkat çekti.
Dronların yardım çalışanlarının kaldığı binaları, sağlık tesislerini ve insani yardım konvoylarını vurmak için kullanıldığı belirtildi. Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin Goma kentinde bir UNICEF çalışanı dron saldırısında yaşamını yitirirken Ukrayna’da bir hafta içinde dört yardım konvoyu hedef alındı.
BM İnsani Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, yeni teknolojilerin çatışma bölgelerindeki güvenlik dengesini değiştirdiğini ve yardım görevlilerinin daha önce güvenli kabul edilen alanlarda dahi hedef haline gelebildiğini vurguladı.
2026 bilançosu da büyüyor
Saldırılar 2026’da da devam etti. Yılbaşından bu yana en az 82 yardım çalışanı öldürüldü, 97 kişi yaralandı, 39 görevli ise kaçırıldı.
Uluslararası insancıl hukuk, yardım çalışanlarının ve insani yardım faaliyetlerinde kullanılan araçların korunmasını zorunlu kılıyor. Buna karşın BM, saldırıların büyük bölümünde etkili ve bağımsız soruşturma yürütülmediğine dikkat çekiyor.
Yardım kuruluşları, çalışanların korunması için yalnızca kınama açıklamalarının yeterli olmadığını; güvenli geçişlerin sağlanması, saldırıların soruşturulması ve sorumluların cezalandırılması gerektiğini belirtiyor.
