Türkiye’de 12 Eylül’den bu yana LGBTİ+ örgütleri, aktivistler ve hak savunucularına yönelik yürütülen operasyonlara uluslararası tepkiler genişliyor. Almanya, Fransa, Hollanda, İsveç, Finlandiya ve İzlanda’nın insan hakları ile LGBTİ+ haklarından sorumlu diplomatları ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada operasyonlar “son derece endişe verici” olarak nitelendirildi. Türkiye’ye, taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerine uyma çağrısı yapıldı.
Altı ülkenin temsilcileri; ifade özgürlüğü ile barışçıl toplanma ve örgütlenme haklarının LGBTİ+ kişiler bakımından da korunması gerektiğini belirterek Türkiye’deki LGBTİ+’larla dayanışma içinde olduklarını bildirdi.
BM kötü muamele iddialarına dikkat çekti
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi de operasyonların kapsamından ve gözaltında kötü muamele iddialarından duyduğu kaygıyı açıkladı.
BM’nin açıklamasında, 150’den fazla LGBTİ+ kişi ve insan hakları savunucusunun gözaltına alındığı ya da tutuklandığı yönündeki haberlere dikkat çekildi. Operasyonların sivil toplum üzerindeki olası etkilerinin de kaygı verici olduğu belirtildi.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Türkiye makamlarından cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği ayrımı gözetmeksizin herkesin temel haklarını korumasını ve keyfî biçimde gözaltında tutulan kişileri derhal serbest bırakmasını istedi.
En az 81 kişi tutuklandı
Adalet Bakanlığının “Ailem Güvende” adıyla duyurduğu soruşturmalar, İstanbul, Ankara, İzmir, Aydın ve Mersin başsavcılıklarının koordinasyonunda 15 ilde yürütülüyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, operasyonlar kapsamında 162 kişi, dokuz dernek ve 13 işletme hakkında adli işlem başlatıldığını açıklamıştı. Şüphelilere “müstehcenlik” ile “fuhşa teşvik, aracılık veya yer temin etme” gibi suçlamalar yöneltiliyor.
17 Eylül akşamı itibarıyla çeşitli illerde en az 81 kişinin tutuklandığı bildirildi. Daha sonra yayımlanan bazı haberlerde tutuklu sayısı 82 olarak verildi. Soruşturmaların yalnızca LGBTİ+ örgütleri ve hak savunucularını kapsamadığı; başka suçlamalar yöneltilen kişilerin de dosyalarda bulunduğu belirtildi.
İstanbul’da hâkimliğe sevk edilen 33 kişiden 20’si tutuklanırken 13 kişi adli kontrol koşuluyla serbest bırakıldı. Tutuklananlar arasında Hevi LGBTİ+, Pozitif-iz, SPoD ve Lambdaistanbul gibi örgütlerin üyelerinin de bulunduğu aktarıldı.
AB ve Avrupa Konseyinden de açıklama geldi
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Christian Wigand; gözaltılar, adli işlemler, erişim engelleri ve sivil toplum kuruluşlarının finansmanının soruşturma konusu yapılmasının kaygı yarattığını söyledi. Wigand, damgalama ve ayrımcılığın Avrupa Birliği değerleriyle bağdaşmadığını belirtti.
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O’Flaherty ile Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor da daha önce operasyonları eleştiren açıklamalar yapmıştı.
Operasyonları protesto etmek amacıyla 15 Eylül’de İstanbul Adliyesi önünde düzenlenmek istenen açıklamaya müdahale sırasında gözaltına alınan 106 kişi ise daha sonra serbest bırakıldı. Süreç boyunca hak örgütleri, gazeteciler ve medya kuruluşlarına ait çok sayıda internet sitesi ile sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi.
