Okyanus sıcaklıklarının yükselmesi, mercan resiflerinde görülen kitlesel beyazlama olaylarını giderek sıklaştırıyor. Küresel Mercan Resifleri İzleme Ağı’nın 120 ülkeden topladığı 40 yılı aşkın veriler, resiflerin iyileşme kapasitesinin ciddi ölçüde zayıfladığını gösterdi.
Mercanlar, aşırı sıcaklık nedeniyle dokularında yaşayan ve beslenmelerine katkı sağlayan algleri dışarı attığında renklerini kaybederek beyazlaşıyor. Bu durum mercanların hemen öldüğü anlamına gelmese de uzun süre devam eden ısı stresi, hastalık ve ölüm riskini artırıyor.
Araştırmaya göre geçmişte büyük beyazlama olayları arasında onlarca yıl bulunurken bu süre günümüzde ortalama beş-altı yıla kadar geriledi. 2023’te başlayan küresel beyazlama dalgasının dünya çapındaki mercan alanlarının yüzde 77’sini etkilediği bildirildi.
Bilim insanları, bazı resiflerde geçici toparlanmalar görülse de her yeni sıcaklık dalgasının mercan örtüsünü bir önceki düzeyin altına çektiğini belirtiyor. Mercan resifleri, deniz tabanının küçük bir bölümünü kaplamasına rağmen deniz canlılarının yaklaşık dörtte birine yaşam alanı sağlıyor.
Raporda, sera gazı salımlarının hızla azaltılmasının yanı sıra aşırı avlanma, kirlilik ve kıyı yapılaşması gibi yerel baskıların sınırlandırılması gerektiği vurgulandı. Gerekli önlemlerin alınmaması hâlinde bazı resif ekosistemlerindeki kaybın geri döndürülemez hâle gelebileceği uyarısı yapıldı.
