New York Times,
İran’daki ağır ekonomik krizin Tahran Hükümeti’nin savaşma kapasitesini ortadan kaldırmış olabileceğini yazıyor. Gazete, işsizlik oranının yüksek olduğu İran’da gıda ve diğer temel ihtiyaç fiyatlarının arttığını, Trump Yönetimi’nin getirdiği yaptırımların İran’ın uluslararası piyasalara erişimini kestiğini, IMF verilerine göre ekonominin yılda yüzde 9 buçuk oranında küçüldüğünü kaydediyor. Habere göre kaçakçıların ülke dışına çıkardığı petrolün miktarı bilinmemekle birlikte İran, Aralık ayında hiç petrol ihraç edemedi. Bu karanlık ekonomik tablo ise İran’ın Amerika’yla olan düşmanlıkları tırmandırmaktan kaçınmasına yol açıyor. Bunun nedeni İranlı liderlerin, patlak verecek bir savaşın ülkenin durumunu çok daha kötüye götüreceğinin farkında olmaları. Son aylarda işsizlik, ekonomik kaygılar ve yolsuzluklar nedeniyle kamuoyunun öfkesinin dozunun giderek artması ise İran rejiminin varlığına yönelik bir tehdit. Oysa gazete, daha bir hafta önce Kudüs Gücü Komutani Kasım Süleymani’nin öldürülmesi nedeniyle kamuoyunun bu olumsuz hislerinin yön değiştirdiğini, ancak İran’ın üç gün inkar ettikten sonra Ukrayna uçağını yanlışlıkla vurduğunu itiraf etmesinin protestoları yeniden alevlendirdiğini yazıyor. Protestolar, Ukrayna uçağını düşüren İran rejiminin olayı örtbas etme çabalarına yönelik bir nefret ifadesi olarak ortaya çıksa da mali kaygılar ve rejimin beceriksizliğine karşı duyulan öfke, kamuoyunun daha geniş kapsamlı şikayetleri olduğunu ortaya koyuyor. Enflasyonun yüzde 40’a yaklaştığı İran’da Dünya Bankası verilerine göre her dört İranlı gençten biri işsiz. İşsizlik oranı, üniversite mezunları arasındaysa daha da yüksek.
New York Times bugün ayrıca Ortadoğu’da İran’la savaşa girme olasılığının Trump’ın 2016’da denizaşırı ülkelerde devam eden savaşları bitirme ve Amerikalı askerlerin hayatına değer verme sözüyle inşa ettiği siyasi koalisyonu tehdit ettiğini yazıyor. Gazete, özellikle Amerika’nın Orta Batı eyaletlerindeki beyaz, işçi sınıfı ve dindar seçmenlerin savaşlardan çıkma vaadlerinin gerçekleşmediğini düşünmesinin, Trump’ın 2020’de yeniden seçilme planını suya düşürebileceği yorumu yapıyor. Habere göre İran’la olan gerginliklerin devam etmesi, Trump’ın savaşa girme riskini arttırıyor. Güttüğü dış siyasetteki tutarsızlıkları gidermekte zorlanan Trump, bazı seçmenlerin nasıl bir baş kumandan olduğunu sorgulamasına neden oluyor. Seçmenler, IŞİD’i ezen ve ”sonsuz savaşları” bitireceğini söyleyen Trump’ın üç aylık bir zaman zarfı içinde Suriye’deki tüm askerleri çekme emri verip sonra İran’ın en üst düzey komutanlarının birini öldürmeye karar vermesini kafa karıştırıcı buluyor. Bazı seçmenlerse Trump’ın İran’ı kışkırtmasının, üç yıldır devam eden siyasi çekişmelerden yorulan ülkeyi daha da böldüğü görüşünde. Trump’ın 2016’daki zaferi, göçü kısıtlama, ticareti yeniden düzenleme ve Amerika’yı geçmişte kalan eski büyüklüğüne yeniden kavuşturma vaadleri sayesinde gerçekleşmişti. Ancak gazete, ”Önce Amerika” sloganının en önemli öğelerinden birinin Trump’ın ”müdahaleci küreselciliği” sona erdirme vaadi olduğunu, ancak İran’la olası bir savaşa girme riskinin bu sefer seçmenleri Trump’tan uzaklaştırabileceğini kaydediyor.
