Meclis’te kabul edilen 7565 sayılı “Vakıflar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un ardından, belediyelere ait tarihi yapıların mülkiyetine yönelik tartışmalara yeni bir başlık eklendi.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Fatih Saraçhane’de bulunan ana hizmet binasıyla ilgili dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. Sözcü’den Cengiz Karagöz’ün haberine göre, İBB’nin merkez binasının mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilmesine yönelik süreç başlatıldı.
Saraçhane binası için tapu süreci iddiası
Haberde yer alan bilgilere göre, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 30. maddesi ve 2025 yılında kabul edilen 7565 sayılı yasa kapsamında bazı taşınmazlara ilişkin mülkiyet işlemleri hız kazandı. Bu çerçevede Saraçhane’deki İBB binasının da işlem yapılacak taşınmazlar arasında olduğu ileri sürüldü.
Güncel tapu kayıtlarında, söz konusu taşınmaz üzerinde Cübbeci Başı Dikran Vakfı, Ayasofya-i Kebir Vakfı, Yakup Ağa Vakfı, Dervişzade Mustafa Vakfı, Ahmet Paşa Vakfı, İsmihan Kaya Sultan Vakfı ve Elhaç Hüseyin Ağa Vakfı adına şerhler bulunduğu belirtildi.
İddiaya göre Vakıflar Genel Müdürlüğü, bu şerhler üzerinden tapu sürecini yürütüyor. Saraçhane binasının mülkiyetinin mazbut vakıf kayıtları gerekçe gösterilerek yeniden düzenlenmesinin gündemde olduğu ifade edildi.
Cumhuriyet dönemi mimarisinin simge yapılarından
Saraçhane Belediye Sarayı, Cumhuriyet döneminin önemli kamu yapıları arasında gösteriliyor. 1953 yılında açılan yarışmanın ardından Mimar Nevzat Erol tarafından tasarlanan bina, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından inşa edildi.
Kamusal çağdaş mimarlık örneklerinden biri olarak kabul edilen yapı, uzun yıllardır İstanbul’un yönetim merkezi olarak kullanılıyor. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, 2019 yerel seçimlerinin ardından Saraçhane binasının kütüphaneye dönüştürülmesine ilişkin bir hedef açıklamıştı.
Bu açıklamaların ardından yapı, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından birinci grup korunması gerekli kültür varlığı statüsüne alınmıştı.
Daha önce Galata Kulesi ve Yerebatan Sarnıcı gündeme gelmişti
Belediyelere ait ya da belediyeler tarafından kullanılan bazı tarihi yapıların Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devri daha önce de tartışma yaratmıştı. Galata Kulesi, İzmir’deki Meslek Fabrikası ve Yerebatan Sarnıcı gibi yapılarda mazbut vakıf şerhleri üzerinden benzer süreçler gündeme gelmişti.
Galata Kulesi ile Yerebatan Sarnıcı’nın İBB’den alınarak Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilmesi kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.
Yerebatan Sarnıcı konusunda İBB tarafından açılan davada İstanbul 8. İdare Mahkemesi, tahliyeye ilişkin idari işlem hakkında yürütmeyi durdurma kararı vermişti.
Mülkiyet tartışması büyüyebilir
Saraçhane binasına ilişkin iddia, Vakıflar Kanunu’ndaki değişikliklerin ardından yerel yönetimlerin mülkiyetinde bulunan tarihi ve kamusal yapıların geleceğine dair tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
İBB’nin merkez binasıyla ilgili sürecin nasıl ilerleyeceği, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden yapılacak olası açıklamalarla netleşecek.
