Pandemi nedeniyle karantina süreci en çok temiz hava üzerinde etkili oldu. Uzmanlar temiz havanın kalıcı hale gelmesi için dünyadaki bütün yetkililere çağrıda bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü’nden Maria Neira “Kısa süreli yaşadığımız temiz hava dönemi, insanların uzun soluklu değişimler talep etmeleri için bir mesaj veriyor. Hava kirliliği seviyelerinin uzun vadede düşürülmesi, nüfusun mevcut pandemiye ve gelecekte yaşanabilecek sağlık tehditlerine karşı daha dirençli olmasına yardımcı olabilir” dedi.
Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi, hava kirliliğinin korona virüsü üzerindeki olumsuz etkileriyle ilgili araştırma yaptı. Hava kirliliği seviyesinin yüksek olduğu yerlerde yaşayan insanların virüsün yıkıcı etkilerinin daha yüksek yaşadıklarını belirten araştırma merkezi, hava kirliliğinin bu nedenle küresel ölçekte sağlık sistemleri üzerinde baskı oluşturduğunun da altını çizdi.
’88 İL LİMİTLERİ AŞAN KİRLİLİKTE HAVA SOLUYOR’
Tüm dünyada karantina, sokağa çıkma yasakları dünya genelinde hava kirliliğinin azalmasında da etkili oldu. Özellikle Hindistan, İtalya, ABD ve başlıca Avrupa şehirlerinde kirlilik gözle görülebilir şekilde azaldı. Peki hava kalitesinin kalıcı olması için neler yapılmalı? Temiz Hava Hakkı Platformu Türk Tabipler Birliği Temsilcisi Dr. Gamze Varol bu soruya şöyle yanıt veriyor:
“İtalya, ABD, İngiltere gibi ülkelerde uzun süredir kronik hava kirliliğine maruz kalan kişilerin Covid-19 virüsünden çok daha kötü etkilendiğine dair bulunan kanıtlar eski bilgilerimizi de destekliyor. Yıllardan beri yapılan araştırmalar hava kirliliğinin solunum, kalp ve damar sistemi başta olmak üzere insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini ve bağışıklığın düşmesi sonucunda SARS gibi virüslere karşı daha savunmasız hale geldiklerini açıkça göz önüne seriyordu. Platformumuz tarafından geçtiğimi yıl yayınlanan Kara Rapor’da da belirtildiği gibi ülkemizdeki 81 ilin yüzde 99’una yakını Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği limitleri aşan kirlilikte hava soluyor.
Hava kirliliğinin 3 yıl üst üste yoğun olduğu Kahramanmaraş, Iğdır, Ankara, Manisa, Muğla, Bursa gibi illerimiz ve Zonguldak, Kütahya, Afşin, Çanakkale, Manisa, Sivas, İzmir gibi kömürlü santral yakınında yaşadığı veya madende çalıştığı için kronik solunum hastalığı olan kişilerin yoğun olduğu il ve ilçeler başta olmak üzere tüm ülkemizde acilen hava kirliliğini azaltacak yapısal önlemler alınması gerekiyor. Bu önlemlerin başında da PM2,5 mevzuatının hazırlanması ve limitlerin yürürlüğe konması geliyor.”
‘BİZE DEĞİŞİM TALEBİ İÇİN MESAJ VERİYOR’
Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi Baş Analisti Lauri Myllvirta ise dünyadaki insanların yüzde 90’nının sağlıksız hava soluduğunu söyledi. Myllvirta, “Hükümetlerin, yaşanan krize
çözüm yolları geliştirme kapsamında oluşturduğu plan ve politikalarda, temiz hava ve temiz enerjiye öncelik vermeleri önem taşıyor” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü, Halk Sağlığı, Sağlığın Çevresel ve Sosyal Belirleyicileri Bölümü Direktörü Maria Neira de temiz hava için şunları kaydetti: “Kısa süreli yaşadığımız temiz hava dönemi, insanların uzun soluklu değişimler talep etmeleri için bir mesaj veriyor. Hava kirliliği seviyelerinin uzun vadede düşürülmesi, nüfusun mevcut pandemiye ve gelecekte yaşanabilecek sağlık tehditlerine karşı daha dirençli olmasına yardımcı olabilir.”
Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Bölümü, İklim, Sağlık ve Küresel Çevre Merkezi Geçici Direktörü ve Boston Çocuk Hastanesi’nde çalışan çocuk doktoru Ari Bernstein, “Hava kirliliğinin rutin şekilde yaşandığı yerlerde, evsizler, hava filtrasyonu olmayan haneler gibi kirli havaya toplumun diğer kesimlerinden daha fazla maruz kalan veya daha savunmasız durumdaki kişilere özellikle önem vermeliyiz. Bu insanlar, korona virüsü ortaya çıkmadan önceki durumlarından daha fazla desteğe ihtiyaç duyabilirler. Halk sağlığını iyileştirmek için herkesin katkı sunması gerekiyor ve bunu gerek ABD’de, gerek dünyada önemli ölçüde hastalık yükü yaratan kirlilik kaynaklarını azaltarak yapabiliriz” ifadelerini kullandı.
