Yahya Sinvar’ın Taktik Öngörüsüzlüğü- Silahlı Mücadelenin Sonu mu?

7 Ekim 2023’de, Hamas’ın silahlı gücü Kassam Tugayları, İran’ın manipülasyonuyla Komutan Yahya Sinvar’ın hazırladığı” ya hep ya hiç” planı ile İsrail’e askeri bir operasyon düzenledi. İsrail’in güneyini koruyan son derece sofistike sınırı aşarak 1200 kişiyi öldürüp 260 asker-sivili rehin aldı. Bunun üzerine İsrail, 10 Ekim 2023’de orantısız bir güçle Gazze’yi işgal ile soykırım, insansızlaştırma ve sivil nüfusu katletmeye başladı. 2.5 milyon nüfuslu Gazze’nin yüzde 86’sını yıktı. 17 binden fazla çocuk öldürüldü, can kaybı 43 bine dayandı. 1 milyon insan göçebe durumuna düştü. Devam eden operasyonlarda Hamas sekreteri İsmail Haniye İran’da, halefi Yahya Sinvar Gazze’de katledildi. Hamas’ın komuta merkezi ve askeri gücü çökertildi. İsrail Hamas’tan sonra Hizbullah’a havadan ve karadan saldırdı. Genel Sekreter Nasrallah ve Hizbullah’ın üst ve orta düzeyde tüm komutanları katledildi. Askeri ve siyasi gücü önemli oranda geriletildi. İran’ın Ortadoğu’daki uzantılarının askeri ve siyasi olarak etkisizleştirilmesinden sonra Ortadoğu’da dengeler değişti. Stratejik üstünlük İran’dan İsrail’e geçti. Böylece İsrail bölgede tek oyun kurucu oldu.

İsminin gizli tutulmasını isteyen İsrailli bir askeri yetkili, Yahya Sinvar öldürüldükten sonra yaptığı bir açıklamada:

“7 Ekimden önce Sinvar’ı bilerek öldürmedik” dedi.

Bu bilginin doğru olma ihtimali, İsrail’in geniş anlamlı stratejik hedeflerini, savaşın geldiği aşamayı ve sonuçlarını göz önüne getirdiğimizde güçlü görünüyor. ABD ve kendi istihbaratıyla Ortadoğu’da kuş uçurtmayan İsrail’in, 18 aydır hazırlıkları yapılan böyle bir operasyon hakkında bilgi sahibi olmaması çok zayıf ihtimaldir. İsrail’in, Gazze ile ilgili stratejisini gerçekleştirmek için bu operasyona yol vermiş olması kuvvetle muhtemeldir.

Gazze, İsrail için 3 nedenle önemlidir: Çin’in kuşak yol projesine karşı alternatif olarak tasarlanan İMEC projesinin  İsrail Hayfa limanında sona ermesi, Gazze’nin 60 kilometre açıklarındaki  doğalgaz yatakları ve  Ben-Gurion’un ismiyle anılan, Süveyş kanalına rakip olacak  Akabe Körfezini Gazze’ye bağlayacak yeni bir kanal projesi.

Yahya Sinvar’ın taktiksel hatasıyla yaşananlar trajik bir davanın sonu gibi görünüyor, ama Filistin halkının ulusal kurtuluş mücadele öyküsünün sonu değil. Bu mücadele, İsrail doğası gereği sömürgeci, ırkçı ve saldırgan bir devlet olarak kaldığı müddetçe farklı biçimlerde devam edecektir. Ancak İsrail’in Gazze’yi silme girişimiyle sonuçlanan bu son, Filistin ulusal hareketi tarihinde geçtiğimiz 60 yıl boyunca içerde ve dışarıda tüm biçim ve düzeyleri ile silahlı mücadeleyi merkeze alan bir sayfanın kapanması gibi görünüyor.

1948’den beri devam eden Filistin Ulusal Mücadelesinde Filistinliler zengin deneyimlere sahipler. Bu süreçte mücadelenin her türünü denediler. Silahlı mücadele, Lübnan’dan İsrail’e saldırılarla (1970-1982) askeri olarak en yüksek düzeyine ulaştı. İsrail’in güney Lübnan’ı işgali ve FKÖ’nün Tunus’a sürülmesi ile sonuçlandı. Böylece yurtdışındaki silahlı mücadele sona erdi. Daha sonra, militarize edilen canlı bomba (şehitlik) eylemleri modelinin hakim olduğu ikinci intifada sırasında (2000-2005) bu kez içeride yükseldi. Ancak iç bölünmeler nedeniyle sonuçta başarısız olundu. Bu iki deneyim ardından, Hamas ile Filistin askeri gücünün zirveye ulaştığına şahit olundu. Hamas önce füze savaşını benimseyerek Gazze’yi askeri üs haline getirdi,  2023 sonunda Aksa Tufanı’nı gerçekleştirdi. Bu da bir yılı aşkın süredir soykırım savaşına maruz kalan Gazze’deki Filistinliler için yeni bir Nakba’ya yol açtı.

Bütün fedakarlıklara ve kahramanlıklara saygı duysak da, Filistin ulusal mücadelesinin, imkan ve koşullarıyla, askeri olarak çok güçlü, gelişmiş teknoloji kullanan ABD-İsrail’i yeneceğini hayal etmek haksızlıktır. Dolayısıyla, İsrail’in yerleşimci ve baskıcı politikalarına tepki olarak bireysel eylemler düzenlenmesine engel olmasa da, şu an Filistin silahlı mücadelesinin örgütsel biçiminin sonuna tanıklık ediliyor diyebiliriz. Fakat bu Filistin halkının ulusal haklarını barışçıl yollarla kazanabileceği anlamına da gelmiyor. Zira İsrail, Filistin halkına ödün vermeyecektir.

Filistinliler, İsrail’e ne kadar öfke duysalar da Sinvar’ın Aksa Tufanı eyleminin kendilerine intihar derecesinde zarar verdiğini ve halihazırda içinde bulundukları enkazdan çıkmak için farklı bir yol izlemeleri gerektiğini kabul etmeliler. Filistinliler öncelikle,1. ve 2. intifada gibi olumlu mücadele yöntemini göz ardı etmeden,  60 yıllık olumlu-olumsuz deneyimlerine dayanarak, geçmişin muhasebesini yapmalıdırlar. Hiçbir devlete bağımlı olmaksızın halk olarak kendi imkanlarına ve direniş kültürlerine güvenmeliler. Ulusal Mutabakat oluşturarak, ulusal kurumlarını geliştirerek, silahlı mücadeleyi esas alan stratejilerini  değiştirip somut durumlara göre en etkili mücadele yöntemini seçmeliler.