Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca hazırlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, 24 Eylül tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik; kurum ve işletmelerin belirlenen ekonomik faaliyetleriyle bankalar, aracı kurumlar, yatırım ve portföy yönetim şirketleri ile sigorta ve emeklilik kuruluşlarının faaliyetlerini kapsıyor.
Taksonomi, hangi ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir kabul edilebileceğini belirleyen bir sınıflandırma sistemi olarak uygulanacak. Böylece yatırımcıların “yeşil” olarak sunulan faaliyetleri ortak ölçütler üzerinden değerlendirebilmesi hedefleniyor.
Altı çevresel hedef belirlendi
Yönetmelikte çevresel sürdürülebilirlik için altı temel hedef sıralandı:
- Sera gazı emisyonlarının azaltılması
- İklim değişikliğine uyum
- Su ve deniz kaynaklarının korunması
- Döngüsel ekonomiye geçiş
- Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü
- Biyoçeşitlilik ile ekosistemlerin korunması ve onarılması
Bir ekonomik faaliyetin taksonomiyle uyumlu sayılabilmesi için bu hedeflerden en az birine önemli ölçüde katkı sağlaması, diğer hedeflere ciddi zarar vermemesi ve asgari sosyal koruma ölçütlerine uyması gerekecek.
Raporlar çevrimiçi sistemde yayımlanacak
Taksonomi kapsamındaki işlemler, İklim Değişikliği Başkanlığının yöneteceği Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi üzerinden yürütülecek. Sisteme yüklenen taksonomi raporlarının kamuya açık olması esas alınacak.
Bankalar, aracı kurumlar, yatırım ve portföy yönetim şirketleri ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri için raporlama yükümlülüğü getirildi. Ancak yönetmelikteki geçiş hükmü uyarınca bu kuruluşlar 1 Ocak 2029’a kadar zorunlu raporlamadan muaf tutulacak. Gerekli bilgi ve belgeleri sunmayan yükümlülere idari para cezası uygulanabilecek.
“Yeşile boyama” da tanımlandı
Düzenlemede “yeşile boyama”; bir ürün, hizmet veya faaliyetin çevresel yararları konusunda reklam, pazarlama, finansman ya da halkla ilişkiler yöntemleriyle yanıltıcı bir algı oluşturulması şeklinde tanımlandı.
Teknik ölçütlerin belirlenmesi ve güncellenmesi İklim Değişikliği Başkanlığınca yürütülecek. Bakanlıklar, düzenleyici kurumlar ve Merkez Bankası temsilcilerinden oluşan 15 üyeli Türkiye Yeşil Taksonomisi Komitesi de sistemin uygulanmasında görev alacak.
