Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğretmenliğe giriş sistemini kökten değiştiren Milli Eğitim Akademisi modeli, uygulamaya geçmeden ciddi tartışmaların odağına yerleşti. KPSS’nin kaldırılmasıyla öğretmenliğe girişin tek yolu olarak belirlenen akademilerde, eğitimlerin başlamaması ve sürece dair net bir takvim açıklanmaması, binlerce öğretmen adayını belirsizlik içinde bıraktı.
Akademiye Giriş Sınavı’na (AGS) 13 Temmuz’da giren adayların, resmî takvime göre 1 Ocak’ta başlaması gereken akademi eğitimleri henüz başlamadı. Akademilerin hangi illerde açılacağı, branş kontenjanlarının ne olacağı ve eğitim sürecinin nasıl işleyeceği konusunda kamuoyuna açıklama yapılmadı.
Yeni sistemde güvenlik soruşturmaları da eleştirilerin merkezinde yer alıyor. Anayasa Mahkemesi’nin güvenlik soruşturmalarına ilişkin daha önce verdiği iptal kararına rağmen, öğretmen adaylarının akademiye giriş aşamasında güvenlik soruşturmasından geçirildiği belirtiliyor. Adayların akademi eğitimini tamamladıktan sonra ise ikinci bir güvenlik soruşturmasına daha tabi tutulacağı ifade ediliyor.
Milli Eğitim Akademisi’nin yönetim modeli de tartışma yarattı. Akademi İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun, bakan veya görevlendireceği bir bakan yardımcısının başkanlığında, akademi başkanı ve bakanlık bürokratlarından oluşması dikkat çekti. Akademinin yıllık çalışma planı ve faaliyetlerinin de doğrudan bakan onayına bağlı olması, akademik özerklik tartışmalarını gündeme getirdi.
Kimlerin ders vereceği net değil
Akademilerde ders verecek personelin niteliği de belirsizliğini koruyor. Yönetmelikte profesör, doçent ve doktor öğretim üyelerinin haftada en az 10 saat ders vereceği belirtilirken, “yükseköğrenimli olmak” şartıyla akademik unvanı bulunmayan kişilerin de ders verebilmesine imkân tanınıyor. Bu kişilerin hangi kriterlere göre belirleneceğine dair ise bir açıklama yapılmadı.
Bekleme süresi uzadı, öğretmen açığı büyüyor
Akademi sürecinin uzaması, öğretmen açığını derinleştirirken ücretli öğretmenliğin yaygınlaşmasına da zemin hazırlıyor. 2024 KPSS’ye giren yaklaşık 15 bin öğretmen adayı, aradan geçen 19 aya rağmen göreve başlayamadı. AGS sistemiyle birlikte bu sürenin 25 aya kadar çıktığı ifade ediliyor. Önceki yıllarda öğretmen atamalarının genellikle 12 ayda bir yapıldığı hatırlatılıyor.
“Öğretmen yetiştirme kamusal niteliğini kaybediyor” uyarısı
Eğitimciler, Milli Eğitim Akademisi modelinin yalnızca eğitim fakültelerini devre dışı bırakmadığını, öğretmen yetiştirme sürecinin kamusal niteliğini zayıflatabileceğini savunuyor. Eğitimci Feray Aytekin, akademi yönetmeliğinde yer alan “diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği” ifadesinin, öğretmen yetiştirme alanında farklı yapıların etkisini artırabileceği uyarısında bulundu.
Aytekin, bu durumun öğretmenlik mesleğinin niteliği ve liyakat ilkesi açısından ciddi riskler barındırdığını belirterek, belirsizliklerin giderilmesi ve sürecin şeffaf biçimde yürütülmesi çağrısı yaptı.
