Afganistan’da Taliban’ın yönetimi ele geçirmesinden bu yana kadınların ve kız çocuklarının eğitim özgürlüğü üzerine getirilen kısıtlamalar, yeni bir aşamaya taşındı. Yönetim, kız çocukları ve kadınlar için eğitim hakkını tamamen ve süresiz olarak yasakladı; bu kapsamda okul ve üniversitelere devam etmeleri engellendi.
Taliban, 2021’de iktidarı ele geçirdikten sonra aşamalı olarak kadınların eğitim hakkına yönelik kısıtlamalar uygulamaya başladı. İlk olarak ortaöğretim kademelerinde kız öğrencilerin okula devam etmesi durduruldu, ardından üniversitelerde kadınların eğitimi yasaklandı. Son karar ile birlikte bu yasak daha da genişletilerek eğitim sisteminin büyük bir kesiminin kadın ve kız çocuklarına kapatılması resmî politika haline getirildi.
UNESCO ve UNICEF gibi uluslararası kuruluşların verilerine göre, Taliban uygulamaları nedeniyle milyonlarca kız öğrenci ortaöğretim ve yükseköğretimden uzak kaldı ve bu durum ülkenin eğitim sisteminin yarısının fiilen devre dışı bırakılmasına yol açtı.
Taliban Eğitim Bakanlığı, bu kararı “ülkenin ulusal değerleri ve dini prensipleri” çerçevesinde aldıklarını belirtti. Ancak karar, eğitim hakkı savunucuları ve uluslararası toplum tarafından “eşitlik ilkesine aykırı” ve “nesiller boyu sürecek olumsuz etkilere sahip” olarak değerlendirildi.
Uzmanlar, kız çocuklarının eğitime erişiminin kısıtlanmasının Afganistan’ın ekonomik gelişimini, toplumsal refahını ve insan hakları durumunu derinden etkileyebileceğini belirtiyor. Bu durumun, özellikle sağlık, istihdam ve sosyal kalkınma alanlarında uzun vadeli etkiler yaratacağına dikkat çekiliyor.
