Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), ABD Başkanı Donald Trump tarafından hazırlanan ve Gazze’nin geleceğine ilişkin 20 maddelik planı içeren karar tasarısını onayladı. Oylamada İngiltere, Fransa ve Somali’nin de aralarında bulunduğu 13 ülke “evet” derken, herhangi bir üye “hayır” oyu kullanmadı. Konsey’in daimi üyeleri Rusya ve Çin çekimser kaldı.
Karara göre, Gazze’de Uluslararası İstikrar Gücü konuşlandırılacak ve bölgeyi yönetecek teknokrat yönetimin güvenliği bu güç tarafından sağlanacak. ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz, uluslararası gücün “bölgenin güvenliğini sağlamak, Gazze’nin silahlardan arındırılmasını desteklemek ve Filistinli sivillerin korunmasını garanti etmekle” görevli olacağını açıkladı.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre, plan kapsamında Hamas ve diğer “devlet dışı silahlı grupların” silahsızlandırılması hedefleniyor.
BM ve İsrail memnun, Hamas tepkili
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, kararın “ateşkesi sağlamlaştırmak için önemli bir adım” olduğunu söyledi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da tasarıyı memnuniyetle karşıladığını açıkladı.
Hamas ise Telegram üzerinden yaptığı açıklamada tasarıyı sert ifadelerle eleştirdi. Açıklamada, planın “Gazze halkının reddettiği uluslararası bir vesayet mekanizması dayattığı” belirtildi. Hamas, uluslararası güce direnişi silahsızlandırma görevi verilmesinin bu yapıyı “tarafsızlıktan uzaklaştırarak İsrail’in safına taşıyacağını” savundu.
Gazze’yi teknokratlar yönetecek
Karar tasarısı, Gazze’de yeni bir Filistin polis gücü kurulmasını ve eğitilmesini de içeriyor. Mevcut polis teşkilatı, Hamas’ın kontrolü altında faaliyet gösteriyordu.
Planın ilk aşaması olan ateşkes ve rehine–tutuklu takası 10 Ekim’de yürürlüğe girmişti. 7 Ekim 2023’ten bu yana süren çatışmaların ikinci yılına girilirken Trump’ın devreye girmesiyle 13 Ekim’de Mısır’da 20 ülkenin katılımıyla anlaşma imzalanmıştı.
Gazze’nin yönetiminin bir teknokrat heyetine devredilmesi öngörülürken, bu grubun başına İngiltere’nin eski Başbakanı Tony Blair’in geçmesi planlanıyor.
Uluslararası güçte kim yer alacak?
BMGK kararında uluslararası gücün hangi ülkelerden oluşacağını netleştiren bir ifade yer almıyor. Daha önce Türkiye, BAE, Endonezya, Katar, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları 3 Kasım’da İstanbul’da Gazze gündemiyle toplanmıştı.
Kulislerde Azerbaycan’ın asker gönderebileceği iddiaları dile getiriliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, asker gönderme konusunun daha sonra netleşeceğini ifade etmişti. İsrail ise Türkiye’nin Gazze’de askerî güç olarak yer almasına karşı olduğunu daha önce belirtmişti.
Uzmanlara göre karar, Gazze’nin geleceğine dair kritik bir döneme işaret ederken, silahsızlandırma ve uluslararası vesayet tartışmaları bölgede yeni siyasi gerilimler yaratabilir.
