Kocaeli’nin Gebze ilçesi Mevlana Mahallesi Issıkgöl Caddesi’nde bulunan 7 katlı Aslan Apartmanı, dün sabah saat 07.30 sıralarında büyük bir gürültüyle çöktü. Binanın altında metro inşaatı bulunduğu, çökmeden bir gün önce eczane zemininde hasar ve duvarlarda çatlaklar oluştuğu bilgisinin yetkililere iletildiği öne sürüldü.
İki çocuk yaşamını yitirdi, bir kişi kurtarıldı
Çöken binada Bilir ailesinin yaşadığı belirlendi. Enkaz altında kalan 5 kişilik aileden 14 yaşındaki Nisa Bilir ve 12 yaşındaki Muhammed Emir Bilir’in cansız bedenine ulaşıldı. 18 yaşındaki Dilara Bilir, 8 saat süren çalışmanın ardından sağ olarak kurtarıldı. Anne Emine Bilir ve baba Levent Bilir için arama-kurtarma ekipleri tüm gün çalışmalarını sürdürdü.
9 bina tahliye edildi, yapı sahibinin AKP bağlantısı ortaya çıktı
Çökme sonrası çevredeki 9 bina tedbiren tahliye edilerek mühürlendi. Binanın, AKP Gebze İlçe Başkan Yardımcısı Ergün Kahraman’ın sahibi olduğu Vatan İnşaat tarafından 2012’de yapıldığı öğrenildi.
İddialara göre, binadaki hasar ve çatlaklar çökmeden bir gün önce müteahhide bildirildi, Kahraman’ın “belediyeye ileteceğim” dediği aktarıldı.
Uzmanlardan “ihmal ve zemin riski” uyarısı
Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, “Çökme sebebine ilişkin net bilgi yok” açıklaması yaparken, bölgedeki yurttaşlar yıllardır riskli yapı başvurularına dönüş alamadıklarını belirtti.
Kentsel dönüşüm uzmanı Dr. Nihat Şen, binanın deprem sonrası yapılmasına rağmen denetimsiz bırakıldığını söyledi:
“Temelin oynamasıyla kolonda hareketlilik olur, bu teknik bir uyarıdır. İnceleme yapılsaydı bina tahliye edilirdi. O binalarda hareketlilik olabilir, tahliye kararı yerinde.”
İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Cem Çelik ise zemin kaynaklı sorunlara işaret etti:
“Tünel kazıları sırasında deformasyon varsa ölçüm aletleri alarm verir. Bina altından metro geçiyorsa gerekli mühendislik önlemleri alınmalı. Bu yapı genç bir yapı; ancak lokal zemin hareketi veya metro kazısı etkisiyle çökmüş olabilir.”
Makine Mühendisleri Odası (MMO) Gebze Temsilciliği, geçtiğimiz yıl yayımladığı raporda, metro inşaatının bina temellerine zarar verebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. Raporda,
“Proje yoğun nüfuslu bölgelerden geçiyor. Tünel kazıları sırasında bina temellerinde zarar oluşma ihtimali var. Kaç bina zarar gördü, bu konuda bir açıklama yapılmalı” denilmişti.
Binanın altındaki eczanenin sahibi Uğur Aydın, çökmeden bir gün önce zeminde çökmeler fark ettiğini söyledi:
“Dün müteahhidi aradık, gelip baktı ve ‘herhangi bir sıkıntı yok’ dedi. Sabah uyandığımızda bina yoktu.”
Komşu bina sakini Hasan Durubaba ise metro çalışmaları nedeniyle binalarına işaretler konulduğunu belirtti:
“Her 15 günde bir gelip ‘yatma-eğilme var mı’ diye kontrol ediyorlar. Depremden sonra binanın hasar aldığı söylenmişti. Ama kimse ciddi bir önlem almadı.”
Yapı güvenliği tartışması yeniden gündemde
Gebze’de yaşanan çökme, Türkiye’deki yapı denetim sisteminin, kentsel dönüşüm uygulamalarının ve yeraltı inşaatlarının güvenlik standartlarının yeniden sorgulanmasına neden oldu.
Uzmanlar, “Denetim zinciri koptu, uyarılar dikkate alınmadı” derken, Bilir ailesinin trajedisi, ülkede ihmallerin bedelinin bir kez daha insan hayatıyla ödendiğini gösterdi.
