İsrail’de hükümeti sarsan istifa dalgası, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyonu kritik bir eşiğe sürükledi. Koalisyon ortağı Ultra Ortodoks Agudat Israel Partisi, askerlikten muafiyet yasasının meclise getirilmemesi üzerine hükümetten istifa edeceğini açıkladı.
Agudat Israel’den Kudüs İşleri ve Yahudi Mirası Bakanı Meir Porush, yaptığı açıklamada, partinin de içinde yer aldığı Birleşik Tevrat Yahudiliği ittifakının hahamlar tarafından verilen “istifa edin” emrine uyacağını duyurdu. Porush, İsrail Meclisi Dışişleri ve Savunma Komitesi Başkanı Yuli Edelstein’in hazırladığı yasa taslağının da beklentileri karşılamadığını söyledi.
İstifalar 48 Saatte Yürürlüğe Girecek
İsrail devlet televizyonu KAN’a göre, Agudat Israel Partisi milletvekillerinin istifaları 48 saat içinde yürürlüğe girecek. Aynı ittifakta yer alan Degel HaTorah Partisi de daha önce istifasını açıklamıştı. İki partinin ayrılması durumunda Netanyahu’nun koalisyonu 68 sandalyeden 61’e düşecek.
İsrail Meclisi’nde (Knesset) toplam 120 sandalye bulunuyor. Koalisyonun 61 sandalyeye gerilemesi hükümetin sınırda çoğunlukla ayakta kalmasına yetse de, Haredi blokun bir diğer bileşeni olan Şas Partisi’nin de önümüzdeki hafta istifa etmesi halinde hükümet salt çoğunluğu kaybedecek.
Başbakan Netanyahu’nun, hükümetin dağılmasını önlemek için taraflarla yoğun görüşmeler yürüttüğü bildirildi. Ancak gelen sinyaller, Ultra Ortodoks partilerin yasanın çıkmaması durumunda geri adım atmayacaklarını gösteriyor.
Yüksek Mahkeme Kararı Krizi Tetikledi
İsrail Yüksek Mahkemesi 25 Haziran’da aldığı kararla, Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal bir dayanağı olmadığını açıklamıştı. Kararın ardından hükümet, yaklaşık 80 bin Haredi erkekten 24 binine askerlik celbi gönderdi.
Ancak Ultra Ortodoks partiler, bu uygulamaya karşı çıkarak mecliste yasa çıkartılmasını talep etmiş, bu gerçekleşmeyince meclis oturumlarını boykot etmeye başlamışlardı. Bu gelişme, meclisin feshi için yapılan oylamayı gündeme getirmiş ancak yeterli çoğunluk sağlanamamıştı.
Askerlik Tartışması: Seküler-Teokratik Gerilim
İsrail’de 18 yaşını dolduran tüm vatandaşlar için zorunlu askerlik bulunurken, dini eğitimde olan Haredi erkekler uzun yıllardır bu yükümlülükten muaf tutuluyordu. Ancak özellikle 7 Ekim 2023’ten bu yana süren Gazze savaşının ardından artan asker ihtiyacı, muafiyet konusunu yeniden gündeme taşıdı.
Bu tartışma, İsrail siyasetinde seküler ve ultra-Ortodoks kesimler arasındaki gerilimin yeni bir boyut kazanmasına neden oluyor.
İstifaların yürürlüğe girmesiyle birlikte Netanyahu hükümeti, varlığını sürdürebilmek için ya yeni ittifaklara yönelecek ya da erken seçim baskısıyla karşı karşıya kalacak.
