Cuma, Kasım 13, 2026
Son Haber
  • Yazarlar
  • Manşetler
  • Son Haber Tv
  • Künye
No Result
View All Result
  • Yazarlar
  • Manşetler
  • Son Haber Tv
  • Künye
No Result
View All Result
Son Haber
No Result
View All Result
Home Eğitim

İstanbul’da 3.700 yıllık uygulamalı geometri örneği bulundu

Sonhaber by Sonhaber
10/08/2021
in Eğitim, Manşet Haberler, Sanat
A A
0
İstanbul’da 3.700 yıllık uygulamalı geometri örneği bulundu
Share on FacebookShare on TwitterShare on Whatsapp Send Mail

 İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ndeki 3.700 yıllık bir Babil kil tableti üzerinde bilinen en eski uygulamalı geometri örneği keşfedildi. Si.427 olarak bilinen tablet, bazı arazilerin sınırlarını ölçen bir arazi planı taşıyor.

Tablet, MÖ 1900 ile 1600 arasındaki Eski Babil dönemine ait ve 19. yüzyılın sonlarında günümüzde Irak olan bölgede bölgede keşfedilmişti. New South Wales Üniversitesi’nden Dr Daniel Mansfield bu tableti keşfettiğinde, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde yer alıyordu.

Mansfield ve UNSW’de doçent olan Norman Wildberger, daha önce dünyanın en eski ve en doğru trigonometrik tablosunu içeren başka bir Babil tableti tanımlamıştı. O zamanlar, tabletin muhtemelen ölçme veya inşaatta bazı pratik kullanımları olabileceğini tahmin ettiler.

Plimpton 322 adlı tablet, Pisagor üçlülerini kullanarak dik açılı üçgenleri tanımladı: İlk ikisinin karelerinin toplamının üçüncünün karesine eşit olduğu üç tam sayı – örneğin 32 + 42 = 52.

Mansfield, “Sadece yanlışlıkla trigonometri kullanmıyorlardı, pratik bir şeyler yapıyorlardı” diyor.

Plimpton 322 adlı tablet, Mansfield’i aynı döneme ait Pisagor üçlülerini içeren diğer tabletleri bulma arayışına soktu ve sonunda İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ndeki Si.427 adlı tablete götürdü.

Mansfield, “Si.427, satılmakta olan bir arazi parçası ile ilgili.” diyor. Çivi yazısıyla, karakteristik kama şeklindeki oyukları olan tablet, bataklık alanların yanı sıra bir harman yeri ve yakındaki bir kuleyi içeren bir alanı tanımlıyor.

Mansfield’e göre, alanı betimleyen dikdörtgenler, eşit uzunlukta zıt taraflara sahiptir, bu da o dönemin bilirkişilerinin, öncekinden daha doğru bir şekilde dikey çizgiler oluşturmanın bir yolunu bulduklarını ileri sürüyor:

“Tıpkı bugün yaptığımız gibi, arazi sınırlarının nerede olduğunu bulmaya çalışan özel şahıslar var ve bilirkişiler bir parça GPS ekipmanı kullanmak yerine Pisagor üçlülerini kullanıyorlar.”

Plimpton 322 ve Si.427’nin her ikisi de Pisagor üçlülerini kullanıyor olsa da, Yunan matematikçi Pisagor’dan 1000 yıldan daha eskiler.

Mansfield, “Pisagor üçlülerinin ne olduğunu anladığınızda, toplumunuz belirli bir matematiksel karmaşıklık düzeyine ulaşır” diyor.

Si.427 adlı tablet üç Pisagor üçlüsü içeriyor: 3, 4, 5; 8, 15, 17; ve 5, 12, 13.

Babilliler, bugün zamanı nasıl ölçtüğümüze benzer şekilde, 60 tabanlı bir sayı sistemi kullandılar ve bu, beşten büyük asal sayılarla çalışmayı zorlaştırıyordu.

Foundations of Science dergisinde yapılan bir çalışmada açıklanan Si.427 adlı tablet, özel arazi mülkiyetinin arttığı bir döneme aitti.

Mansfield, “Artık Babillilerin hangi sorunu çözdüğünü bildiğimize göre, bu, bu döneme ait tüm matematiksel tabletleri yeniden renklendiriyor. Matematiğin zamanın ihtiyaçlarını karşılamak için geliştirildiğini görüyorsunuz” diyor.

Mansfield’ı Si.427 konusunda şaşırtan şeylerden biri, tabletin arkasına büyük yazı tipiyle kazınmış olan ve 25 dakika 29 saniyeye benzeyen altmışlık “25:29” sayısı.

“Bu yaptıkları bir hesaplamanın parçası mı? Henüz rastlamadığım bir alan mı? Bir şeyin ölçüsü mü? Bu benim için gerçekten sinir bozucu çünkü tablet hakkında anladığım çok şey var. Bunun ne olduğunu anlamaya çalışmaktan vazgeçtim.” (Kaynak: The Guardian – Arkeofili)

Tags: arkeofiliarkeolojigeometri tableti
Previous Post

Çin yargısı Kanadalı Schellenberg’in idam cezasını onayladı

Next Post

Ankara Altındağ’da bıçaklı kavga sonrası mülteci avı

Sonhaber

Sonhaber

Yazarın Diğer Yazıları

Avrupa

Ahmet Ümit Arkeolog Oldu

16/12/2023
Haydarpaşa Garı Kazılarıyla Tarih Yeniden Yazılıyor
Bilim

Haydarpaşa Garı Kazılarıyla Tarih Yeniden Yazılıyor

31/05/2022
2500 Yıllık Boğa Başları Motifi
Bilim

2500 Yıllık Boğa Başları Motifi

20/04/2022
Göbeklitepe, Birleşmiş Milletler’de sergilenecek
Manşet Haberler

Göbeklitepe’de ‘Tapınağın eski bir köy üzerinde yapıldığı ortaya çıktı’

22/08/2021
Avcı-toplayıcı kabilelerde cinsiyet eşitliği vardı
Manşet Haberler

Avcı-toplayıcı kabilelerde cinsiyet eşitliği vardı

08/03/2021
İzmir’de Metropolis halkının gizli sarnıçları bulundu
Ekoloji

İzmir’de Metropolis halkının gizli sarnıçları bulundu

06/01/2021
Next Post
Ankara Altındağ’da bıçaklı kavga sonrası mülteci avı

Ankara Altındağ'da bıçaklı kavga sonrası mülteci avı

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi Çekebilir

Eylülde inşaat üretimi yüzde 6,3 daraldı, hizmet üretimi yüzde 2,1 arttı

Eylülde inşaat üretimi yüzde 6,3 daraldı, hizmet üretimi yüzde 2,1 arttı

by Sonhaber
13/11/2026
0

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül 2026 dönemine ilişkin inşaat ve hizmet üretim endekslerini açıkladı. İnşaatta üretim hem geçen yılın eylülüne...

Duyguların Bulaşıcılık Hali

Duyguların Bulaşıcılık Hali

by Aylin Koç
13/11/2026
0

İnsanlar arasındaki ilişkiler, sadece fiziksel bir araya gelmelerden ibaretmiş gibi görünse de, aslında çok daha derin ve soyut bir düzeyde...

Türkiye işçi haklarında en kötü 10 ülke arasında: Sendikalaşmanın önündeki engeller sürüyor

Türkiye işçi haklarında en kötü 10 ülke arasında: Sendikalaşmanın önündeki engeller sürüyor

by Sonhaber
13/11/2026
0

Türkiye'de işçilerin sendikal örgütlenme ve toplu sözleşme haklarına ilişkin sorunlar, uluslararası raporlara ve işyerlerindeki direnişlere yansımaya devam ediyor. Uluslararası Sendikalar...

Amaç kazanmaksa…

Amaç kazanmaksa…

by Korkut Akın
13/11/2026
0

  Azmi Pat’ın anısına… İnternet üzerinden yapılan sosyal medya paylaşımları her geçen gün artıyor. Televizyon bile izlenmemeye başladı son zamanlarda…...

Arşivler

  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Künye
  • Reklam
  • Gizlilik Politikası
  • İletişim
  • Söyleşi / Podcast
  • Kitap Önerileri
  • Öykü
  • Manşetler
  • Dosyalar
  • Arşiv

© 2026 Sonhaber / Bağımsız, doğru , gerçek habercilik

No Result
View All Result
  • ANA SAYFA
  • İSVİÇRE
  • TÜRKİYE
  • DÜNYA
    • AVRUPA
    • ORTADOĞU
    • ASYA
    • AMERİKA
    • AFRİKA
  • YAZARLAR
  • POLİTİKA
  • EKONOMİ
  • SÖYLEŞİ
  • YAŞAM
    • EĞİTİM
    • SAĞLIK
    • KADIN
    • LGBT
    • EMEK DÜNYASI
    • Podcast / Röportaj
  • SANAT
  • BİLİM
  • EKOLOJİ
  • FORUM
  • Languages

© 2026 Sonhaber / Bağımsız, doğru , gerçek habercilik