Kanada hükümetinin “İsrail’e silah satışını durdurduk” açıklamalarına rağmen, Kanada’da üretilen askeri ekipmanların ABD üzerinden İsrail’e ulaştırılmaya devam ettiği iddia edildi. World Beyond War, Palestinian Youth Movement, Canadians for Justice and Peace in the Middle East ve Arms Embargo Now adlı dört sivil toplum kuruluşu tarafından yayımlanan kapsamlı rapor, Kanada menşeli teçhizatın ABD’deki fabrikalarda işlendikten sonra İsrail ordusuna gönderildiğine dair kanıtlar sundu.
F-35 parçaları ve patlayıcılar ABD üzerinden İsrail’e
Raporda, Kanada’daki üreticilerden ABD’nin önde gelen savunma şirketlerine — özellikle Lockheed Martin ve General Dynamics tesislerine — düzenli sevkiyat yapıldığı belirtildi. Bulgulara göre:
-
Kanada yapımı F-35 savaş uçağı parçaları, ABD’deki montaj tesislerine ulaştıktan yalnızca birkaç gün sonra İsrail’e gönderildi.
-
Nisan 2024 – Ağustos 2025 arasında Lockheed Martin fabrikalarından İsrail Savunma Bakanlığı, İsrail Hava Kuvvetleri ve İsrailli silah üreticilerine en az 34 askeri uçak parçası sevk edildi.
-
Eylül 2023 – Ağustos 2025 döneminde Kanada’daki üreticilerden Lockheed Martin’in F-35 tesisine 360 ek parça gönderildi.
-
Quebec’teki General Dynamics tesislerinden ABD’deki mühimmat fabrikalarına 150 sevkiyat yapıldı; bunların patlayıcı ve yanıcı maddeler içerdiği belirtildi.
-
Polonya’da üretilen en az 433 TNT parçasının, Kanada üzerinden İsrail’e ulaştırıldığı bilgisi paylaşıldı.
STK’lara göre bu sevkiyatlar, Kanada’nın ihracat yasağını etkisiz kılan ABD üzerinden yapılan dolaylı tedarik zinciri sayesinde gerçekleşti.
“Hükümet kamuoyunu yanılttı”
World Beyond War temsilcisi Rachel Small, Ottawa’da yaptığı açıklamada, Kanada hükümetinin İsrail’e silah akışının durduğu yönündeki beyanlarının gerçeği yansıtmadığını savundu. Small, “Kanada’nın İsrail’e yaptığı askeri ihracatın büyük kısmı, ABD’deki yasal boşluk kullanılarak Kanada’dan izin gerektirmeden aktarılıyor” dedi.
Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, geçtiğimiz ağustosta “İsrail’e silah satmadıklarını ve bu durumun 2024’ten beri sürdüğünü” söylemişti. STK raporu ise bu açıklamaların yalnızca doğrudan ihracatı kapsadığını, dolaylı sevkiyatların ise devam ettiğini iddia ediyor.
Raporda, Kanada hükümetine şeffaflık, bağımsız soruşturma ve ABD üzerinden yapılan transferlerin yasayla engellenmesi çağrısı yapıldı.
