Helsinki Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, tarımsal faaliyetin doğada bitki hastalıklarının oluşumunu düzenleyen mekanizmaları karıştırdığını gösteriyor. Araştırmaya göre tarım alanlarına yakın olan çayırlarda, doğal çevrede bulunanlara göre daha geniş çeşitlilikte virüs türü bulunuyor; ancak bu çalışmada, bitki türlerinin zenginliğinin/çeşitliliğinin, virüs türlerinin sayısı üzerinde bir etkisi olmadığı görüldü. Ancak uzmanlar buna rağmen biyoçeşitliliği korumamız gerektiğini vurguluyor; çünkü çalışmalarında, bitki zenginliğinin çayırlardaki viral enfeksiyonların sayısını azalttığını gördüler.
Küresel arazi alanının artan payı nedeniyle, “tarımsal-ekolojik (agro-ekolojik) arayüz” olarak da bilinen, tarımsal arazi ve doğal arazi arasındaki sınırda kalan alanlar, tarımsal amaçlar için giderek daha fazla kullanılmaktadır. Aynı zamanda biyoçeşitlilik daralmakta ve salgınlar; insanları, hayvanları ve bitkileri tehdit etmektedir. Vahşi doğada türler birbirleriyle etkileşime girerek belirli bir alandaki konakçı türlerin zenginliğini ve dağılımını patojenlerin oluşumu da etkiler.
Helsinki Üniversitesi’nden Profesör Anna-Liisa Laine başkanlığındaki Ekolojik Değişim Araştırma Merkezi, Aland Adaları’ndaki damarlı sinirotu (Plantago lanceolata) çayırlarında ekili arazinin viral dağılıma olan yakınlığının etkilerini araştırdı. Çalışmaya eşlik eden Helsinki Üniversitesi Biyoloji ve Çevre Bilimleri Fakültesi’nden araştırmacı Hanna Susi, şöyle diyor:
“Aland Adaları’ndaki çayır ağı, daha önce bölgede 5 yeni bitki virüsü tespit ettiğimiz için, araştırma için elverişlidir. Bu amaçla geliştirdiğimiz teknikler sayesinde, bu virüslerin dağılımını araştırmamız mümkün oldu. Çalışma için tarlaların kenarlarında veya tarım arazilerinden uzakta bulunan çayırları seçtik.”
Agro-ekolojik arayüzde, bitki hastalıklarının yayılmasını etkileyen toprak besinleri ile bitki türlerinin çeşitliliği ve yoğunluğu gibi birçok faktör, aniden değişir. Araştırmacılar, tarımın etkisinin tarlaları çevreleyen alanlara yayıldığını gözlemlediler. Hanna Susi şöyle devam ediyor:
“Şaşırtıcı bir şekilde, tarla kenarlarında bulunan bitki toplulukları ile daha uzaktaki yabani popülasyonlar arasında tür zenginliği veya topluluk kompozisyonu açısından hiçbir farklılık gözlemlemedik.”
Araştırmacılar, doğal ortamlarla çevrili çayırlarda görülenin aksine, tarlaların kenarlarındaki çayırlarda, sayıları bitki zenginliğiyle azalmayan daha fazla sayıda virüs türü olduğunu buldular. Aynı zamanda bitki zenginliği, her iki çayır türünde viral enfeksiyonları azaltmıştı. Laine’nin grubu tarafından yapılan çalışma, tarımsal faaliyetin vahşi doğada hastalıkların oluşumunu düzenleyen mekanizmaları karıştırdığını gösteriyor. Susi, sözlerini şöyle bitiriyor:
“Bununla birlikte, bitki türlerinin zenginliği, konumu ne olursa olsun çayırlardaki viral enfeksiyon sayısını azalttığı için biyoçeşitliliği korumak faydalı olacaktır.”
(evrim ağacı)
