Kuraklığın sebebini, orman arazilerinin yandaş şirketlere peşkeş çekilmesinde ve birer maden arama sahasına dönüştürülmesinde, her gün biraz daha betona gömülen ülkemizin çöle dönüştürülmesinde değil de doğaüstü güçlerde arayan zihniyet, doğal olarak çözümü de doğaüstü güçlere yakarmakta bulur.
Kuraklık, dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelebilen, doğal iklim döngüsünde uzun süreli bir kuru dönemdir. Yağışın olmamasından kaynaklanan yavaş başlayan bir fenomendir. Yoksulluk ve uygun olmayan arazi kullanımı gibi birleştirici faktörler, kuraklığa karşı savunmasızlığı artırır.
Gıda güvenliği, sağlık ve nüfus, yerinden olma ve göç üzerinde büyük bir etkisi vardır kuraklığın. Çok eski zamanlardan beri kuraklık, iklimimizin doğal değişkenliğinin bir özelliği olmuştur. Ancak, iklim değişikliğinin bir sonucu olarak dünyanın çeşitli yerlerinde kuraklıkların sıklığı, yoğunluğu ve süresinin artan insani ve ekonomik bedelle artması bekleniyor.
Kuraklıkların dünyanın en maliyetli doğal afeti olduğu, yılda 6-8 milyar ABD dolarına tekabül ettiği ve diğer doğal afet türlerinden daha fazla insanı etkilediği tahmin ediliyor. 1900’den beri kuraklık nedeniyle 11 milyondan fazla insan öldü ve 2 milyar insan etkilendi.
1970’lerden beri, kuraklıktan etkilenen arazi alanı ikiye katlandı, geçim kaynaklarının altını oydu, kalkınma kazanımlarını tersine çevirdi ve doğrudan toprağa bağımlı olan milyonlarca insan arasında yoksulluğu arttırdı. 1970’den 2012’ye kadar olan dönemde kuraklık, 1975, 1983 ve 1984’teki şiddetli Afrika kuraklıkları nedeniyle yaklaşık 680.000 ölüme neden oldu .
Buna rağmen, dünyanın birçok yerinde etkili kuraklık yönetimi politikaları eksiktir. Kuraklığa tepki, proaktif olmaktan ziyade parça parça ve krize dayalı olma eğilimindedir.
Kuraklık yönetimi, 3 temele dayanmaktadır:
# 1 İzleme ve Erken Uyarı Sistemleri : Yağış, sıcaklık, toprak nemi, bitki örtüsü, akarsu akışı ve yer altı suyu gibi kuraklık göstergelerini izlemek kritik önem taşır. Erken uyarı sistemleri bu kuraklık göstergelerini analiz eder ve kuraklık tahminlerini zamanında kilit paydaşlara dağıtır.
# 2 Güvenlik Açığı ve Etki Değerlendirmesi : Bir güvenlik açığı ve etki değerlendirmesi, bir topluluğun kuraklık tehlikelerine karşı duyarlılığını belirlemek için sosyal, ekonomik ve çevresel faktörleri dikkate alır. Örneğin, kadınlar,
çocuklar, çobanlar, çiftçiler ve marjinalleşmiş topluluklar savunmasız nüfus grupları olabilir.
# 3 Etki Azaltma ve Müdahale : Kuraklığın azaltılması, kuraklığın olumsuz etkilerini sınırlamak için gerekli olan hem yapısal (yani uygun mahsuller, barajlar ve mühendislik projeleri) hem de yapısal olmayan önlemleri (yani politikalar, halkın bilinçlendirilmesi ve yasal çerçeve) içerir. Kuraklık tepkisi, kuraklık sırasında veya sonrasında hayat kurtarmak ve etkilenen toplumun temel ihtiyaçlarını karşılamak için verilen yardımı ifade eder.
Her yıl su güvensizliği küresel ekonomiye 500 milyar dolara mal oluyor.
Şimdiye kadar kaydedilen en uzun kurak dönem, Şili, Arica’da 172 aydı (10 Ekim 1903 – 1 Ocak 1918).
Kuraklık, yavaş başlayan veya sürünen bir olay olarak kabul edilir. Yakın zamanda yaşanan kuraklıkla ilgili afetler bir aciliyet duygusuna katkıda bulunsa da, kuraklık, kasırgalar ve sel gibi doğrudan ve hemen görünür etkileri olan olaylar gibi doğal afet araştırmaları içinde orantılı bir ilgi görmemiştir. Çoğu ülke, bölge ve topluluk şu anda kuraklık riskini reaktif, kriz odaklı yaklaşımlarla yönetmektedir. Proaktif bir yaklaşımda erken uyarı sistemleri kuraklık bilgi sistemlerinin entegre risk değerlendirme, iletişim ve karar destek sistemi için merkezi olduklarından önemlidirler. Dünya Meteoroloji Örgütü, uluslararası ve ulusal kuraklık erken uyarı sistemleri ve etkili erken uyarının, izlemeden müdahale ve değerlendirmeye kadar uyarı sürecinin her aşamasında ilgili tüm aktörler arasında çok sektörlü ve disiplinler arası bir işbirliğine bağlıdır.
Yaşamımızın merkezine bilimi koymaz, toplumsal sorunların çözümü için hurafelerden medet umanları alaşağı etmezsek her şey daha da kötüye gidecek!
Kaynaklar
Kuraklık Göstergeleri ve Endeksleri El Kitabı
Ulusal Kuraklık Yönetim Politikası Yönergeleri: Eylem için bir şablon
Hava ve İklim Aşırılıklarından Ölüm ve Ekonomik Kayıplar Atlası (1970-2012).
Videolar
IDMP Orta ve Doğu Avrupa
Kuraklık (Dünya Meteoroloji Günü 2018)
Sibel Şahin-Esslingen, 20.12.2020
