Türkiye’de polis ve bekçilerin uyguladığı işkence ve kötü muameledeki artışa dikkat çeken İnsan Hakları İzleme Örgütü, cezasızlık politikasının güvenlik güçlerini işkenceye teşvik ettiğine vurgu yaptı.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) Türkiye’de artış gösteren gözaltında işkence ve kötü muamele vakalarına ilişkin hazırladığı raporda durumun endişe verici boyuta ulaştığına dikkat çekti.
“Türkiye: Polis ve Bekçi İşkence ve Kötü Muamele Yapıyor” başlığıyla kamuoyu ile paylaşılan raporda, polis ve bekçi şiddetine maruz kalan yurttaşların yaşadıklarına yer verildi. Raporda, işkenceye uğrayanların beyanları ile fotoğrafları bulunuyor.
HRW’ye göre Türkiye’de gözaltında işkence ve kötü muamele 15 Temmuz darbe girişiminden sonra 4 yıl içinde belirgin bir şekilde artış gösterdi.
Bu şiddete yakın zamanda maruz kalanlardan biri avukat Cihat Duman oldu. 5 Temmuz’da İstanbul’da bekçilerin kötü muamelesine maruz kaldığını söyleyen Duman, dar bir sokakta iki adamın yüzüne biber gazı sıkan bekçilere, “Yaptığınız suçtur, ben avukatım” demesi üzerine yere yatırılarak kelepçelendiğini anlattı.
Bilek, koltuk altı, kol ve sırtında bekçilerin açtığı yara ve eziklere ilişkin darp raporu alan Duman suç duyurusunda bulunduğunu aktardı.
KÖPEKLİ İŞKENCEYE YER VERİLDİ
Kötü muamele ve işkence vakalarının incelendiği raporda yer alan anlatımlardan bir diğeri ise 26 Haziran’da Diyarbakır’da gözaltına alınan Tevgera Jinên Azad (TJA) aktivisti ve HDP Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu üyesi Sevil Rojbin Çetin’e ait. Çetin, maskeli polislerin kapısını kırdıktan sonra üzerine köpek saldıklarını, kendisine tükürdüklerini, üstüne su döktüklerini, gözlerini bağlayarak kafasına silah dayandıklarını ve yarı çıplak yatarken sırtına bastıklarını anlattı.
Raporda yer alan fotoğraflarda her iki bacağında ısırık izi ve çürükler bulunan Çetin’in, bir gözünün morarmış olduğu ve dudağının yarıldığı görülüyor.
Gözaltı süresi iki kez uzatılan Çetin, 11 gün gözaltında kaldı ve 7 Temmuz’da ‘örgüt üyeliği’ suçlamasıyla tutuklandı.
Raporda, “Vakalar, kaygı verici şekilde yakalama esnasındaki şiddet, dayak ve diğer kötü muamelelerin genel olarak alıkoyma süreci boyunca artan şiddetin bir parçası olduğunu göstermektedir” vurgusu yapıldı.
CEZASIZLIK ŞİDDETE TEŞVİK EDİYOR
Raporda görüşlerine yer verilen İnsan Hakları İzleme Örgütü Program Direktörü Yardımcısı Tom Porteous’a göre, güvenlik görevlilerinin uyguladığı ihlallere karşı işlenen suçların cezasız bırakılması, suçu işleyenlere yasaların üstünde olduklarına dair bir mesaj veriyor ve onları gözetimlerindeki kişilere kötü muamele etmeye teşvik ediyor.
ÇOCUĞA KARAKOLDA İŞKENCE
HRW’nin raporuna göre, işkence ve kötü muamele mağdurları arasında çocuklar da var. İstanbul’da bir polisin ölümü ve bir başka polisin yaralanması ile sonuçlanan olaya ilişkin başlatılan soruşturma kapsamında 18 Temmuz’da İstanbul’da ikisi çocuk üç kişi gözaltına alındı.
Gözaltına alınan çocuklardan biri avukatına, karakolda polislerin kendisine kablo ile vurduğunu, yumruk ve tekme attığını, “kafasını top gibi duvardan sektirdiğini” anlattı.
Avukatlar çocuğun kaşının yarıldığını, kafasında morluklar ve sırtında uzun kırmızı çizgiler olduğunu gördü. Emniyet tarafından yapılan açıklamada, kendine zarar veren çocuğu engellemek üzere “orantılı güç” kullanıldığı belirtildi.
Raporda ayrıca, “Üst düzey yetkililerin, vakaları kınamaması ve iddiaları soruşturmak yerine örtbas etmeye hazır olmaları, güvenlik güçleri için yaygın bir cezasızlığa sebebiyet vermiş, mağdurlar adalete ulaşamamıştır” tespitine yer verildi.
İHLAL REKORU TÜRKİYE’DE
Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni en çok ihlal eden Avrupa Konseyi üyesi devlet olma rekorunu koruduğuna vurgu yapılan raporda, “İhlal kararlarının yüzlercesinde insanlık dışı, aşağılayıcı muamele ve işkence ihlalleri ile bu ihlallerin soruşturulmadığı tespit ediliyor” denildi.
