İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) iktidara gelmesinin 19’uncu yıl dönümü vesilesiyle işçi ölümlerine dair bir rapor açıkladı.
İSİG Meclisi verilerine göre AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılının son iki ayında 146 işçi yaşamını yitirirken, 2021’in son on ayında bin 847 kişi öldü. Raporda AKP’nin 19 yıllık iktidarında ölen işçi sayısı ise Kasım 2002-Kasım 2021 arasında en az 28 bin 380 olarak açıklandı.
Soma, Davutpaşa, Ermenek, Hendek ve üçüncü havlimanı ve Tuzla Tersaneleri’nde yaşanan işçi ölümlerini hatırlatan İSİG Meclisi, Türkiye’de her yıl yaklaşık 120 bin ila 360 bin arasında işçinin meslek hastalığına yakalandığını belirtti.
Meslek hastalıkları
Meslek hastalıklarına bağlı ölümlerin, iş cinayetlerine bağlı ölümlerin yaklaşık 5-6 katı fazla olduğunu ifade eden İSİG Meclisi, “Ancak SGK her yıl 500 civarı meslek hastalığı tespit etmiş ve her yıl 5-20 civarı meslek hastalığına bağlı ölüm açıklamıştır. Oysa bu dönem sayının 5-6 katı meslek hastalığına bağlı ölüm meydana gelmiştir. Devlet meslek hastalıklarını gizlemiştir” görüşüne yer verdi.
İşçi ölümlerinin çoğu zaman “yargıda cezasız kaldığı” eleştirisini dile getiren İSİG Meclisi, “davalarda asıl sorumluların mahkemeye çıkartılamadığını, tali sorumluların ise kısa süreli hapis cezalarına çarptırıldığını ve bu cezaların para cezasına çevrilerek taksitlendirildiğini” dile getirdi.
İSİG Meclisi’nin açıklamasında, AKP iktidarı döneminde işçi hakları açısından eleştirilen diğer noktalar ise şöyle sıralandı:
– Sendikal hareket baskı altına alınmış, sendikalaşan işçiler işten atılmış ve iktidara bağlı sendikalar egemen hale getirilmiştir.
– Çocuklar çalışması yasak olan işkollarında çalışmanın yanında 15 yaşın altında da çalıştırılmaktadır. Yoksulluk, 4+4+4 eğitim sistemi, çırak ve stajyerlik uygulamaları, mevsimlik tarım işçiliğinin omurgasının çocuklardan oluşturulması gibi nedenlerle üçte biri 14 yaş ve altında olmak üzere her yıl 60-70 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiştir.
– Emeklilik yaşı 65’e çıkarılmıştır. Emekli olduğu halde çalışan, emeklilik yaşını beklediği için çalışmak zorunda kalan ve emekli olma hakkını sigortasız çalıştığı ya da sigortası düzenli yatırılmadığı için kazanamayan milyonlarca emekli/yaşlı işçi kitlesi oluşmuştur.
– Tarımda, sanayide, hizmet sektöründe kadınlar en güvencesiz koşullarda çalıştırılmıştır. Bu çalışma koşullarının diğer yanını ise işyerinde şiddet ve taciz oluşturmuştur. Kadınların ev içi emeği de –temizlik, yemek, çocuk ve yaşlı bakımı– görünmez kılınmıştır. Her yıl 120-150 civarında kadın çalışırken hayatını kaybetmiştir.
– Nüfusun yaklaşık yüzde 10’una yaklaşan göçmenler sigortasız, ucuz, dışlayıcı yani tamamen korunmasız koşullarda çalıştırılmıştır. Son dönemde her yıl 100 civarında göçmen işçi hayatını kaybetmiştir.
