Rusya’nın eylemlerinin etkileri, önümüzdeki on yıllar boyunca devam edecek ve dünya jeopolitik düzeninde, makroekonomik eğilimlerde ve sermaye piyasalarında bir dönüm noktası olacak.”
BlackRock BLK CEO’su Larry Fink, perşembe günü yayınlanan hissedarlara yıllık mektubunda bu sözleri söyleyerek küresel ekonomilerin birbirine onlarca yıldır süre gelen bağlılığının bitme noktasına geldiğini belirtti.
Dünyanın en büyük varlık yöneticisinin başkanı, “Küreselleşmenin faydalarına ve küresel sermaye piyasalarının gücüne uzun vadeli bir inancım devam ediyor. Ancak Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, son otuz yılda yaşadığımız küreselleşmeye son verdi” açıklamasını yaptı.
İnsanlar, milletler ve şirketler arasındaki bu kopukluk, iki yıllık pandemide bir avantaj sağladı. “Birçok topluluğu ve insanı izole edilmiş ve içe dönük hissettirdi. Bu durumun bugün toplumda gördüğümüz kutuplaşma ve ayrılıkçı davranışları daha da kötüleştirdiğine inanıyorum” dedi.
Fink, Rusya’nın komşusuna karşı saldırganlığı ve küresel ekonomiden ayrılmasının küresel bazda şirketleri ve hükümetleri “bağımlılıklarını yeniden değerlendirmeye ve üretim ve montaj yerlerini yeniden analiz etmeye yönlendirecek. Pandeminin zaten birçok kurumu yapmaya teşvik ettiği bir şey bu oldu” yorumunu yaptı.
Rus enerjisine bağımlılık ön planda olsa da şirketlerin ve hükümetlerin, Meksika, Brezilya, ABD veya Güneydoğu Asya’ya fayda sağlayabilecek operasyonları kendi ülkelerinde veya ülke yakınında yürüteceğini görmemiz olası.
Bu da daha yüksek maliyetler ve marj baskılarının önümüzde olduğu anlamına geliyor. Fink, “Şirketlerin ve tüketicilerin bilançoları bugün güçlü olup, onlara bu zorlukların üstesinden gelmeleri için daha fazla destek sağlamakta. Ancak tedarik zincirlerinin büyük ölçekli yeniden ayarlanması doğal olarak enflasyonist olacaktır” diye belirtti.
Küresel olarak yerli kaynaklara geri dönme trendini tartışan bir kişi de Oaktree Capital Management kurucusu Howard Marks oldu. “En ucuz, en kolay ve en yeşil kaynaklardan ziyade, muhtemelen en güvenli ve en emin kaynaklar daha fazla prim yapacak” dedi. Küreselleşme dünya çapında GSYİH’yi artırdığı için bu trend yatırımcıları etkileyebilir, ancak aynı zamanda yerli imalat iş sahalarının da artması anlamına geliyor.
Fink, ülkeler geleneksel olanlara bağımlılığı yeniden gözden geçirdikçe, Ukrayna’daki savaşın dijital para birimlerini hızlandırma olasılığı gibi birkaç noktaya daha değindi. Konuya yönelik, “Düşünceli bir şekilde tasarlanmış küresel bir dijital ödeme sistemi, kara para aklama ve yolsuzluk riskini azaltırken uluslararası işlemlerin çözümünü iyileştirebilir” açıklamasında bulundu.
Fink bununla birlikte, 0 karbon emisyonuna kısa vadeli ilerleme şimdilik kargaşanın ortasında gecikse bile, küresel anlamda yeşil enerjiye geçiş hızlanabileceğini belirtti. Yeşil enerji ile ilgili, “Daha yüksek enerji fiyatları, temiz teknolojiler için yeşil enerji primini anlamlı bir şekilde azaltacak ve yenilenebilir enerjileri mümkün kılacaktır” dedi.
