Hasan H. Yıldırım & Hussein Erkan
Bizdeki bir bilgiyi okuyucularımızla paylaşmak istiyoruz. Bilindiği üzere Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Abhazya Dışişleri Bakanı İnal Ardzınba’yla söyleşisinde, “Amerika şu anda topraklarımızın bir kısmını hukuka aykırı olarak işgal ediyor, terörizmi finanse ediyor ve topraklarımızı işgal eden İsrail’i destekliyor. Ama zaman zaman onlarla görüşüyoruz, her ne kadar bu toplantılar bizi bir yere götürmese de her şey değişecek” dedi.
ABD-Şam yönetimi ile direk görüşüyor mu bilmiyoruz, ama ABD ile Şam yönetimi arasında aracı olan Ürdün devletidir. ABD istemlerini Şam yönetimine, Şam yönetimin cevaplarını da ABD’ye ileten Ürdün‘dür.
ABD’nin Şam yönetiminden istediği istemlerin belli başlıları şöyle:
- Başka ABD olmak üzere Batı sistemin çıkarlarını boşa çıkaracak politikalardan uzak durun;
- İsrail devletiyle iyi ilişkiler içinde olun;
- Rusya, İran ve terör örgütlerinden uzak durun;
- Kürtlerle oturup bir statü verilmesini kabullenin.
ABD’nin Ürdün üzerinde Şam yönetimine ilettiği istemler bunlar. Buna karşılık ABD, Şam yönetimin attığı olumlu adımlar karşılığında üstündeki ambargoları hafifletmeyi taahhüt ettiği yönünde.
Şam yönetimi çok zorlu bir süreç yaşıyor. Normalleşebilmesi için Batı sistemi ile olumlu bir ilişki kurmasından geçiyor. Beşar Esad, nasıl davranacak bilinmemekle beraber başka bir çaresi de yok. Biraz yumuşarsa Batı sistemi ve onlarla iyi ilişkiler içinde olan diğer Arap devletleriyle yeni bir süreç başlatabilir. Zaten bazı yumuşamalar olduğu için daha evvel Büyükelçilik ve Konsolosluklarını kapatan birçok Arap ülkesi yeniden Şam’da temsilciliklerini açmaya başladılar. Suudi Arabistan bu hazırlık içindedir. Süreç böyle devam ederse Suriye’nin imar edilmesi ve normalleşmesi mümkün.
Suriye, büyük bir çıkmaz içinde. Bu çıkmazı atlatması için Batı sisteminin siyasi, Arap ülkelerinin sermayesine ihtiyaçı var. Şam yönetimin buna ihtiyacı var. Şu an Suriye, Rusya ve İran’ın verdiği ekonomik destek ve uyuşturucu ticareti ile idare etmeye çalışıyor. Bu durum ne zamana kadar devam edecek ve Şam yönetimi buna ne kadar dayanacak soru işareti.
Biden yönetimi, Şam yönetimine olumlu bakmıyor ama Şam yönetimi istemlerini kabul ederse mevcut haliyle kabul edecek, kendilerine askeri olarak yönelmeyecektir.
Şam yönetimi, kendisine iletilen istemleri kale alır mı, alsa bile neyi nereye kadar yerine getirebilir bilmiyoruz. Bildiğimiz bir gelişmeyi sizinle paylaşmak istiyoruz.
Geçtiğimiz günlerde Beşar Esad, BAAS Partisi’nin üst düzey yetkililerle bir toplantı yaptı. Toplantıda:
“Kürtlere anlaşmamız lazım. Bu sorun savaşla değil, barış yoluyla olmalı. Kürtlere bir statü verilmeli“ dedi.
Toplantıda ne gibi bir sonuç çıkmış bilmiyoruz, ama Beşar Esad’ın bu tutumu olumlu bir adım olarak görmek gerekir. Bundan sonra ne gibi bir gelişme olacak meselesini Şam ve Rojava yönetimi arasında olası görüşmeleri takip etmek gerekecektir.
İkincisi, Şam yönetimi diyelim Kürtlere bir statü vermeyi kabul etti. Bunun çerçevesi ne şimdilik bilinmiyor. Bekleyip göreceğiz.
