Türk lider Erdoğan, Rusya’yı Ukrayna tahıl anlaşmasına geri döndürmede ilerleme kaydedemiyor
Türkiye’de Erdoğan, Putin’i tahıl anlaşmasına geri getirmek için diplomasiye devam edeceğini ve Putin’in Türkiye’ye geleceğini duyurdu, ancak herhangi bir Ziyaret tarihi ve çerçevesi yok.
Erdoğan, Putin’e anlaşmayla ilgili uzun bir “hareketsizlik” döneminin kimseye fayda sağlamayacağını Uygulama döneminde yüzde 23 oranında düşen tahıl fiyatlarının son iki haftada yüzde 15 arttığına dikkat çeken Türkiye, en çok düşük gelirli ülkelerin etkilendiğini kaydetti.
Ancak Moskova’dan buna karşılık gelen bir açıklama, Rusya’nın Rus gübre şirketlerine yönelik yaptırımlar kaldırılmadıkça anlaşmaya geri dönmeyeceği yönündeki tutumunu yeniden teyit etti.
Rusya, “gıdaya en çok ihtiyaç duyan ülkelerin ihtiyaçlarını dikkate aldığını” ve “bedava da dahil olmak üzere Rus tahılının tedariki için güvenilir seçenekler” yarattığını söyledi.
Petersburg’da düzenlenen ikinci Rusya-Afrika zirvesinde bu konu ele alındı.
Kremlin Sözcü Yardımcısı Dmitry Peskov, Salı günü ABD’nin Birleşmiş Milletler Temsilcisi Büyükelçi Linda Thomas-Greenfield’ın Rusya’nın anlaşmayı diriltiyor olabileceğine dair işaretler olduğunu iddia etmesinden sonra benzer iddialarda bulundu. “Rusya – ve Başkan Putin bunu zaten 100 kez söyledi – derhal anlaşmanın kendisine geri dönmeye hazır … sadece anlaşma Rusya Federasyonu’nu ilgilendiren kısım uygulanmalı. Bildiğiniz gibi şimdiye kadar bu yapılmadı. ” dedi Peskov.
Peskov, “Batı, dünya toplumunun gıda ihtiyaçlarını dikkate almadan Rusya’ya yaptırımlar uyguladı; BM Genel Sekreterliği bunun gayet iyi farkında” dedi.
Ankara’nın çabaları
Son iki haftadır Ankara, Moskova’yı, dünyanın ekmek sepeti olarak adlandırılan Ukrayna’nın Rusya’nın savaş zamanı ambargosuna rağmen deniz yoluyla tahıl ihraç etmesini sağlayan Karadeniz Tahıl Girişimi’ne geri döndürmek için mücadele ediyor. Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan İstanbul Boğazı’na bakan 19. yüzyıldan kalma bir Osmanlı sarayı olan İstanbul’daki Dolmabahçe Sarayı’nda geçen yıl imzalanan anlaşmadan bu yana yaklaşık 33 milyon ton Ukrayna tahılı ihraç edildi.
Temmuz ayında Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Moskova’yı masaya dönmeye ikna etmek için Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüştü. Eski casus şefi ve dışişleri bakanı, Kiev’in Ukrayna tahılını Karadeniz’deki Romanya, Bulgaristan ve Türkiye suları üzerinden gönderme teklifleri gibi alternatif çözümleri “güvenliği tehlikeye atması muhtemel” diyerek bir kenara attı.
Putin’le doğrudan bağlantısı olan birkaç dünya liderinden biri olarak ünlenmesinden memnun olan Erdoğan, cumhurbaşkanlığı telefon görüşmesinde bir atılım gerçekleştirmek istedi.
Bununla birlikte, ikili arasında sık sık telefon görüşmelerinin yapıldığı geçmişten farklı olarak, iki liderin karşılıklı olarak uygun bir yer ve zaman bulması tam bir hafta sürdü.
Putin Türkiye’yi ziyaret edecek mi?
Türk tarafından yapılan açıklamada, iki liderin Putin’in Türkiye’yi ziyaret etmesi konusunda anlaştıkları ancak herhangi bir tarih verilmediği belirtildi. Rusya tarafından yapılan açıklama daha belirsizdi “iki liderin olası bir görüşmesine yönelik hazırlıklar bağlamı da dahil olmak üzere çeşitli düzeylerde temasları sürdürmeye” karar verdiğini söyledi.
Mayıs ayından bu yana Putin’in Türkiye ziyareti gündemde. Erdoğan, Putin’i 27 Nisan’daki başkanlık kampanyasının kritik olaylarından birine, Türkiye’nin ilk nükleer santralinin açılışına, şimdiye kadarki en büyük Türk-Rus ortak yatırımına davet etmişti. Ancak Putin ayak diretmeye devam etti ve kampanya yolunda sağlık korkusu yaşayan Erdoğan, açılışı tek başına açmak yerine video konferans yoluyla katıldı.
Türk ve uluslararası uzmanlar, Erdoğan ile Putin arasındaki inişli çıkışlı kardeşliğin, Ankara’nın Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşında denge mücadelesi ve Erdoğan’ın her iki liderin de sık sık kınadığı bir Batı ile yakın geçmişteki çabaları da dahil olmak üzere bir dizi faktör nedeniyle gergin olduğunu iddia ediyor. Açgözlülük” ve “ikiyüzlülük” – ve genellikle neredeyse aynı ifadelerle.
Ruslan Süleymanov, “Moskova, Ankara’nın İsveç’in NATO üyeliğini onaylama isteğine sakince tepki verirken, Türkiye’nin Rus güçleri tarafından esir alınan beş Ukraynalı komutanı Kiev’e geri göndermesi ve Erdoğan’ın Ukrayna’nın NATO’ya katılımını destekleyen sözleri Kremlin’de öfkeye yol açtı” diye yazdı.
Çarşamba günkü telefon görüşmesinden sonra, her iki tarafın açıklamaları, Türkiye’nin, ülkenin güney kıyılarında çıkan orman yangınlarını söndürmek ve bölgeden sürekli artan sayıda Rus turiste yardım etmek için yangın söndürme uçakları gönderdiği için Rusya’ya teşekkür etmesi gibi olumlu yönleri vurgulamak için dikkatlice kaleme alındı.
