Afganistan’da yönetimi 2021’den bu yana elinde bulunduran radikal İslamcı Taliban rejimi, ülkede kapsamlı bir sansür uygulamasına başladı. Taliban lideri Molla Hibetullah Akhundzada’nın yayımladığı özel emirle, Afganistan genelinde 600’den fazla kitap yasaklandı. Yasak listesinde İslam düşüncesinin önde gelen isimlerinden Cemaleddin Afgani, Seyyid Kutub, Yusuf el-Karadavi, Ali Şeriati ve Murtaza Mutahhari gibi yazarların eserleri de bulunuyor.
Seküler Düşünce ve Kadın Hakları Hedefte
Cumhuriyet’in Independent Persian’dan aktardığı habere göre, Taliban yönetimi özellikle kadın haklarını, seküler yönetim biçimlerini ve Taliban karşıtı görüşleri içeren kitaplara karşı sert bir tutum aldı. Yasaklanan eserler arasında Yuval Noah Harari’nin dünyaca ünlü “Sapiens”, Dante’nin “İlahi Komedya”, Kahlil Gibran’ın “Ermiş” adlı kitabı ve Mormon inancına ait “The Book of Mormon” da yer alıyor.
Din İşleri, Hac ve Rehberlik; Bilgi ve Kültür; Eğitim; ve Yükseköğretim Bakanlıkları tarafından oluşturulan sansür komitesi, kitap içeriklerini inceleyerek şüpheli bulunanları dini yetkililere bildiriyor. Nihai yasak kararları ise akademik gerekçelere değil, tamamen dini kanaatlere dayanıyor. Taliban’ın Din İşleri Bakanı Nur Muhammed Saqib, yasaklanan kitapların “toplumu yozlaştırmak ve gençleri yanlış yollara sürüklemek” amacı taşıdığını ileri sürdü.
İslami Alimler de Yasak Listesinde
Sansür yalnızca Batılı yazarlarla sınırlı kalmadı. İranlı ve Afgan İslam alimlerinin eserleri de yasaklandı. Söz konusu kitaplar, “Şii propaganda”, “sekülerlik”, “kadın özgürlüğü” veya “Taliban karşıtı görüş” içerdiği gerekçesiyle raflardan indirildi. Müzik, dans, sanat gibi konuları ele alan kitaplara da doğrudan yasak getirildiği bildiriliyor.
Taliban’ın bu son hamlesi, Afganistan’daki ifade özgürlüğüne yönelik baskının derinleştiğini ve ülkede düşünsel çoğulculuğun tamamen tasfiye edilmek istendiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
