Tarih Boyunca Kafkasya

Aydın Osman Erkan’ın ‘Tarih Boyunca Kafkasya’ adlı çalışması Çiviyazıları Yayınevi’nin ‘Mjora’ serisinden yayınlandı. Bu makalemde kısaca bu kitap hakkında bilgi vereceğim.

Kitap üç bölümden oluşuyor. ‘Milâttan önceki yıllardan 18. yüzyıla kadar Kafkasya’. ‘19. yüzyılda Kafkasya’.  ‘20. yüzyılda Kafkasya’. Kitap, Kafkasyaya ilişkin bazı harita ve fotoğrafları da içeriyor.

Aydın Osman Erkan, çalışmasına bir soru sorarak başlıyor:

“Elbruz Dağında zincire vurulmuş Promethe mi, yoksa Nart Nasren mi? Kanatlı atlarıyla karlı dağlardan ovalara uçarak inen yiğit Nartlar… Tek gözlü devler… Bunlar eski Yunan mitolojisinden mi alınmış? Yoksa eski Yunanlılar Kafkasyadan mı gelip Olimpos Dağına yerleşmişler?”

Aydın Osman Erkan’ın da belirttiği gibi, insanoğlu gerçeği tam olarak belki de hiçbir zaman öğrenemeyecek. Ancak tarihin her döneminde yine de karşımıza bir Kafdağı çıkıyor. Aydın Osman Erkan, ‘tarihin bilinen en eski dönemlerinden’ başlayarak Kafdağı’na ilişkin yabancı yazarların yazdıklarını bizlere aktarıyor, bilgi dağarcığımızı zenginleştiriyor.

Kuzey Kafkasya Halklarının yakın geçmişe kadar yazılı belgeleri olmadığını belirten Aydın Osman Erkan, bu sebeple yazılı yabancı kaynakların önemine işaret ediyor. Bu çalışmasında, yabancıların Kafkasya ve Kafkasyalılar konusundaki kaynak eserlerini etüd ediyor ve bizlere bu kaynaklara dayalı önemli bilgileri aktarıyor. Geçmişin izlerini aktardığı bu özet bilgilerin ışığında sürmemize yardımcı oluyor.

Kafkasya’ya dair ilk efsane  ‘Yunanlılar’ın ‘Argonot Destanı’. ‘Yunanlılar’, Colchis/კოლხეთი  Kolkheti’ye ticaret yapmak ve koloniler kurmak için gitmişlerdi. Bu efsane muhtemelen ‘Yunanlılar’ın Karadeniz ve Kafkasya ile olan yakın ticarî ilişkilerinin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Homeros, Argonotların yolculuklarından, Karadeniz ve Kafkasyadan bahsediyor.


Dönemin Kafkasyası ve Kafkasyalılarından bahseden bir diğer yazar, seyyah ve tarihçi Halikarnaslı Herodot’tur.

Hellanikos, Markus Verrius Flaccus, Plutarkos, Pomponius, Prolopius, Strabon, Flavius Arrianus, Pliny gibi Roma/ Bizanslı yazarlar Aydın Osman Erkan’a bu çalışmasında kaynaklık ediyorlar.

Abdül Hasan Mesudî, Ebu El-Kasım, Abul-Feda, İbn- Batuta gibi Arap yazarlar da kitaba kaynaklık ediyor.

  1. Reinaud, H. A. R. Gibb, John Mandeville, Josafa Barbaro, Giorgio İnteriano, Richard Hakluyt, Jean de Luca da Aydın Osman Erkan’ın adlarını andığı ve eserlerinden bahsettiği yazarlar arasında.  Evliya Çelebi’nin ‘Seyahatnamesi’ de kitabına kaynaklık eden eserlerden.

Aydın Osman Erkan’ın ‘Tarih Boyunca Kafkasya’ adlı eseri 20. yüzyılda uydurulmuş mevcut resmî tarih tezlerini çürütmekle kalmıyor, bugünün Kafkasya ve Kafkasyalılarını da oldukları gibi anlamamıza büyük katkılar sunuyor ve Kafkasya ve Türkiyedeki bütün Kafkasyalıların kardeşleşmesine köprü oluyor.

Ancak çok partili siyasî hayata geçildikten sonra ‘kenti aydınlar’ tarafından yeniden kurulabilen Kafkasya kültür derneklerinin isimsiz kahramanlarından olan Aydın Osman Erkan, 1 Kasım 1998’de Aydın’da işlenen hunharca bir cinayetle aramızdan ayrıldı.

Tarım konusunda yayınlanmış sayısız makalesi bulunan Aydın Osman Erkan’ın Kafkasya ve Kafkasyalılar ile ilgili makaleleri de çeşitli dergi ve gazetelerde okuyucusuyla buluşmuştu.

Bu makaleyi, Aydın Osman Erkan’ın bu kitabına önsözünden son cümlesiyle bitirmenin doğru olduğunu düşünüyorum:

“Kafkasya gerçeğini bilmeyenler, insanlık tarihini de doğru olarak değerlendiremez.”

(Aydın Osman Erkan’ın Türkçeye kazandırdığı ve önerilen okumalar: Taibout De Marigny,  ‘Çerkesya Seyahatnamesi’; Edmund Spencer, ‘ Kırım ve Kafkasya Gezileri’; Ramazan Traho, ‘Çerkesler’)

 

Yazar Profili

Ali İhsan Aksamaz
Ali İhsan Aksamaz
ALİ İHSAN AKSAMAZ BİYOGRAFİ:
Rize ili Ardeşen ilçesi Şanguli (Doğanay) köyü kökenlidir. 24 Ocak 1959 tarihinde İstanbul-Nişantaşı SSK Hastanesi’nde doğdu. İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamladı. 1977-1980 yılları arasında İstanbul Tepebaşı İtalyan Kültür Merkezi ve Roma Società Dante Alighieri Dil Okulu’nda İtalyanca kurslarına devam etti. Antalya Yabancı Diller Yüksek Okulu İngilizce Bölümü’nde okudu. Konya Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yabancı Diller Bölümü, İngilizce Anabilim Dalı’ndan mezun oldu. Askerliğini önce Tuzla Piyade Okulu’nda ve ardından da Çankırı Astsubay Hazırlama Okulu’nda Piyade Asteğmen- İngilizce Öğretmeni olarak tamamladı. Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı çeşitli öğretim kurumlarında İngilizce öğretmenliği, yöneticilik ve müdürlük yaptı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Özürlüler Merkezinde eğitmen-öğretmen olarak görev aldı. İngilizcenin yanı sıra İtalyanca bilmektedir. Evli olup bir kız evlât babasıdır.
BİYOGRAFİ DEVAMI
Haber Etiketleri
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x