Salı, Kasım 10, 2026
Son Haber
  • Yazarlar
  • Manşetler
  • Son Haber Tv
  • Künye
No Result
View All Result
  • Yazarlar
  • Manşetler
  • Son Haber Tv
  • Künye
No Result
View All Result
Son Haber
No Result
View All Result
Home Bilim

Travmatik tecrübeler beyni yeniden şekillendiriyor

Sonhaber by Sonhaber
14/01/2021
in Bilim, Manşet Haberler, Sağlık, Yaşam
A A
0
Travmatik tecrübeler beyni yeniden şekillendiriyor
Share on FacebookShare on TwitterShare on Whatsapp Send Mail

Travmatik tecrübeler beyni yeniden şekillendiriyor. Bu yüzden travmatik tecrübelerin unutulması çok güç.

Bilişsel davranışçı tedavi, travmatik anılarıyla baş etmeye çalışan birçok insan için anksiyetesiz bir hayat vadeden en iyi yol olsa da maalesef nüksetmeler hala yaygın. Nörobilimciler, korkutucu tecrübelerimizi düşündüğümüzde beynimizde neler olduğunu daha iyi anladı ve bu travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi durumların daha iyi tedavilerine ışık tutabilir.

Avustralya’daki Queensland Beyin Enstitü’sünden Roger Marek: “Bilişsel davranışçı tedaviye yaygın yaklaşım TSSB gibi travmaya bağlı bozukluk hastalarını,  ekstinksiyon öğrenme diye bilinen deneysel paradigma üzerine kurulu maruz bırakma tedavisiyle iyileştirmektir.” diyor.

Beyni kötü anıları silmesi için eğitmek, onları beyinden tam anlamıyla silmekten ziyade onlarla çatışıyor. Çoğu zaman hayata devam etmek için bu yeterli ama stresli nüksetmeler hala sık sık beliriyor.

Bu indirgenmiş yok olma anılarını yönetmek için, beynin; orta prefrontal korteksinin yani yönetimsel fonksiyonlarından sorumlu bölümünün gerektiği çoktan saptandı.

Terapi,  korku dolu anıları uzaklara itmek için, infralimbik korteks denen prefrontal korteksteki bölgeye yardım ediyor ve onun, travmaya belli şartlı tepkiler vermesi için, beynin “korku merkezi” olan amigdala bağlanmasına sebep oluyor. En azından doğru koşullar altında.

Bazı nedenlerden dolayı olayın yaşandığı yer her şeydir.  Yani, bu şartlı tepkiler hala farklı şartlar artında kendiliğinden ortaya çıkabilir.

Marek: “ Yok edilen anıların çevreye bağlı olduğunu biliyoruz.”

“Mesela, maruz bırakma terapisi gören insanlarda,anıyı yok etme öğrenimi klinik ortamda gerçekleştiriliyor ve bunun, klinik dışarısında korkunun nüksetmesine ortam hazırladığı bulundu.”

Beynin hipokampus bölgesinde yarası olan insanlar üzerinde yapılan eski bir çalışma, beynin amigdala bölümünün korku dolu anılar için ortam yaratıyor olabileceğini öne sürdü. Bu da araştırmacılar için iyi bir başlangıç hazırlıyor.

Ekip öğrenilmiş ve bilinmeyen korkulara verilen tepkileri test etmek için hazırladığı deneylerde fareleri ve sıçanları kullandı. Böylece hipokampus gibi bölgelerde yeni yolların oluşumunu inceleyerek nöral değişiklikleri değerlendirebileceklerdi.

Öğrendikleri, önceki beklentilerle çelişti.

Nüksetmeleri açıklayan modeller, genellikle şartlı tepkilerde bir kısıtlayıcı kontrol eksikliği olduğunu tahmin etmişti. Diğer bir deyişle, terapi bazı belli şartlar altında işe yaramıyor çünkü o yollar bazı sebeplerden çalışmayı durduruyor.

Aslında, bastırılmış korkular gün yüzüne çıkıyordu çünkü beyin hipokampusu imfralimpik kortekse bağlayan yeni bir köprü nöronu yetiştiriyordu.

Olay eski köprülerin zayıflaması değil, beynin yenileri kurmasıydı.

Araştırmcılar raporlarında: “Birlikte ele alındığında, sonuçlarımız önceden bilinmeyen hipokamal- prefrontal çevrimin anı kurtarmanın ortama odaklı düzenlemesini su yüzüne çıkarıyor” diye belirtti.

Amigdalanın travmatik tecrübelere tepki olarak büyümesi gibi, beynin bölgeleri düşünüldüğünde, oluşan yeni yolların karışık bir şekilde tekrar şekillenmesi çok da şaşırtıcı değil.

Şimdilik çalışma terapistlerden çok nörobilimcilere hitap ediyor, ama zamanla spesifik sinir türleri veya yolları hedef alan tedavileri mümkün kılabilir. Böylelikle, travmatik anımsamaları ve şartlı tepkileri sonsuza dek bitirmemize yardımcı olabilir.

Çalışma Nature Neuroscience dergisinde yayımlandı.

çevirmen: Berna Deniz

Rasyonalist

 

Tags: beyinpsikolojistrestravma
Previous Post

Netflix 2021 kataloğundan dikkat çekici 20 film

Next Post

Tecavüzcüye “kaçma şüphesi olmadığı” gerekçesiyle tahliye

Sonhaber

Sonhaber

Yazarın Diğer Yazıları

İnsan niye yazar?
Eğitim

İnsan niye yazar?

22/11/2023
İzmir’de Aile Dizimi Programı
İçimizden biri

İzmir’de Aile Dizimi Programı

17/04/2023
Türk Psikologlar Derneği psikolojik  destek çağrısında bulundu
Manşet Haberler

Türk Psikologlar Derneği psikolojik destek çağrısında bulundu

12/02/2023
Covid’le gelen yeni sorun: Koronasomnia
Korona

Covid’le gelen yeni sorun: Koronasomnia

18/02/2021
Beyin için unutmak mı daha zor hatırlamak mı?
Bilim

Beyin için unutmak mı daha zor hatırlamak mı?

01/02/2021
Depresyonun bilişsel becerilerin tümünde düşüş yarattığı kanıtlandı
Bilim

Depresyonun bilişsel becerilerin tümünde düşüş yarattığı kanıtlandı

23/01/2021
Next Post
Tecavüzcüye “kaçma şüphesi olmadığı” gerekçesiyle tahliye

Tecavüzcüye "kaçma şüphesi olmadığı" gerekçesiyle tahliye

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi Çekebilir

Aliağa’daki HABAŞ patlamasına yayın yasağı

Aliağa’daki HABAŞ patlamasına yayın yasağı

by Sonhaber
10/11/2026
0

İzmir’in Aliağa ilçesindeki fabrikada 9 Kasım’da bakım çalışması sırasında meydana gelen patlamada 17 işçi yaşamını yitirdi. Radyo ve Televizyon Üst...

Geçinecek ücret, halk için bütçe talebiyle 12 Aralık’ta Ankara’ya çağrı

Geçinecek ücret, halk için bütçe talebiyle 12 Aralık’ta Ankara’ya çağrı

by Sonhaber
10/11/2026
0

12 Aralık Cumartesi günü yapılacak mitingin çağrısını, dört örgüt adına DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu duyurdu. Çerkezoğlu, 5 Kasım’da DİSK...

BİR ZİYARET: SUÇ, YENİ ORTAKLAR ARAR

BİR ZİYARET: SUÇ, YENİ ORTAKLAR ARAR

by Ümit Özdemir
10/11/2026
0

İsviçreli yazar Friedrich Dürrenmatt’ın oyunu Bir Ziyaret, suç, kefaret ve adalet kavramları üzerinden kapitalist toplumun anatomisini mercek altına alıyor. Oyun,...

Halk TV soruşturmasında ikinci dalga: 4 ilde 7 kişi gözaltına alındı

Halk TV soruşturmasında ikinci dalga: 4 ilde 7 kişi gözaltına alındı

by Sonhaber
10/11/2026
0

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Cafer Mahiroğlu hakkında yürüttüğü soruşturma kapsamında dört ilde eş zamanlı operasyon yapıldı. Soruşturmanın yeni aşamasında eski İzmir...

Arşivler

  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Künye
  • Reklam
  • Gizlilik Politikası
  • İletişim
  • Söyleşi / Podcast
  • Kitap Önerileri
  • Öykü
  • Manşetler
  • Dosyalar
  • Arşiv

© 2026 Sonhaber / Bağımsız, doğru , gerçek habercilik

No Result
View All Result
  • ANA SAYFA
  • İSVİÇRE
  • TÜRKİYE
  • DÜNYA
    • AVRUPA
    • ORTADOĞU
    • ASYA
    • AMERİKA
    • AFRİKA
  • YAZARLAR
  • POLİTİKA
  • EKONOMİ
  • SÖYLEŞİ
  • YAŞAM
    • EĞİTİM
    • SAĞLIK
    • KADIN
    • LGBT
    • EMEK DÜNYASI
    • Podcast / Röportaj
  • SANAT
  • BİLİM
  • EKOLOJİ
  • FORUM
  • Languages

© 2026 Sonhaber / Bağımsız, doğru , gerçek habercilik