ZAMPOK EYİN Pİ(*)

Naim Kandemir

Şiirimizde adı pek bilinmeyen bir şairimiz var: Orhon Murat Arıburnu. Son günlerde onun bir şiiri musallat oldu zihnime: Zampok Eyin Pi. Şair tersten yazmış: İp Niye Kopmaz? Bu şiirin zihnime ve dilime dolanmasının sebebi son yirmi yıllık halimizle ilgili.

Son yirmi yılda hep bir yaşımıza daha girip, her seferinde gözlerimiz fal taşı gibi açıldı, kulaklarımız duyduklarımızdan utandı.

***

Memlekette daha önceleri bu olanlar olmadan, çeşitli sanatçılar bu meyanda eserler de vermişti. Orhan Gencebay’ın Batsın Bu Dünya’sı, Müslüm Gürses’in, Yakarsa Dünyayı Garipler Yakar’ı, Gülden Karaböcek’in, Ne zaman bitecek tanrım bu azap/ Yarını olmayan günlere kaldım, sözlerinin olduğu Kırılsın Ellerim şarkısı ilk aklıma gelenler.

Evet, çok geçmedi, yaşadık bunu: 28 Mayıs’tan sonra halk kırılsın ellerim eşliğinde 31 Mart yerel seçiminde azan enflasyonun dürtmesiyle sandıkta sürpriz yaptı. Hep bir dürteni nöbete bırakmak mı lâzımdır, bir halkın ders alması bu kadar mı zordur ki hep dürt beni denilsin?

Gülden Karaböcek kendi alanında, şarkılarından dolayı Hüzün Kraliçesi olarak anılırdı. Peki, bu halk hangi lakapla anılacak?

***

İnsan düşünmeden edemiyor; halkın acılara, hırsızlıklara, talana, soyguna, çürümeye dayanma istiap haddi nedir?

Mesela dolar kaç lira olursa, enflasyon yüzde kaça tırmanırsa, ülkeye kaç milyon daha mülteci gelirse, kaç kadın cinayeti işlenirse, kaç çocuğa daha tecavüz edilirse… bu ip kopar?

Fen bilimlerinde saturasyon kavramı var, yani doygunluk. Bir de malzemelerin kırılma noktaları var; mesela, sünme ya da akma dayanımı. Atmosfer biliminde de taşıma kapasitesi var. Toplumun da canlı bir organizma olduğunu hatırladığımızda, haliyle bir kopma noktası olmalı diye düşünüyor insan.

Fransız işgalcileri isot tarlasına girdiğinde ancak ayaklanan halk örneğinde olduğu gibi halkın isot tarlası kadar kırmızı çizgisi yok mu? Bir isot tarlasının şerefine nail olamayacak mı bu topraklar?

Oportünizm, oportünist kavramları sadece sol içi bir argüman mıdır? Bir halk oportünist olursa ne yapılabilir? Oportünist bir halk sırtına vurulan semeri atabilir mi?

Zamanında adam demişti: Bir tuğla çekersem duvar yıkılır. Peki, ipin ucu çekilirse çorap söküğü gibi ardı mı gelir?

Tüm bu olan bitene rağmen ip kopmasa da kötülük organizatörü gün gelir, Bundan sonrası büyük risk, deyip kirişi kırar mı? Bu bile hiç yoktan iyi midir miskinliğe ve tevekküle gark olmuş bir halk için?

Her şeye rağmen, bizde de zamanında olduğu gibi tarihte var olmuş olan onurlu halkları hiç unutmuyorum. Xanthosluları hatırlıyorum, Perslerin vahşi saldırıları karşısında teslim olmayıp kentin agorasında toplanıp birbirlerinin üzerine zift döktükten sonra kendilerini yakarak topluca intihar eden Xanthosluları… Xanthosta kalıntılarda kararmış taşlardaki karalar direnmeden teslim olan halkların alınlarındaki gibi kara bir leke değil onur nişanesidir.

Hayatın olduğu yerde ümit kesilmez. Gün gelir birileri yeter padişahım der! Biliriz bugünün işi yarına bırakılmaz, zira o kopmayan ip gün gelir halkın boynunda yağlı urgan olur. El âlemin ceketiyle hovardalığa bile gidilmez, yine bu halk kendi özgücüyle nasıl ki düğümü çözemediğinde ipi kesmiştir… İpsizlik her zaman kötü değildir!

(*)ZAMPOK EYİN Pİ

İki cambaz bir ipte oynamaz

Bir ipte bir sürü cambaz

Hilebaz, madrabaz, kumarbaz

İki cambaz bir ipte oynamaz

Bir ipte bir sürü cambaz

Ateşbaz, işvebaz, hokkabaz

İp niye kopmaz

Zampok eyin pi

Orhon Murat Arıburnu