Avustralya Genelkurmay Başkanlığı, Afganistan’da görev yapan ülkenin özel birliklerinin 39 kişiyi yasadışı şekilde öldürdüğüne dair “sağlam ve inandırıcı deliller” olduğunu açıkladı. Bu tespit, dört yıl süren soruşturmanın ardından açıklanan raporda yer alıyor.
Soruşturma kapsamında 55 vaka incelendi ve 400’den fazla tanığın ifadesine başvuruldu.
Raporda, 2009-2013 yılları arasında içlerinde mahkum ve çiftçilerin de bulunduğu sivillere yönelik cinayetler kapsamında 19 eski askerin polis tarafından sorgulanması gerektiği belirtildi.
İncelemeler sonucunda şu sonuçlara varıldı:
- Genç askerlere, ilk öldürme tecrübelerini, mahkumları vurarak edinmeleri söylendi
- Suçları örtbas etmek için cesetlerin yakınına silahlar ve diğer eşyalar yerleştirildi
- İki olay daha “zalimce muamele” olması nedeniyle “savaş suçu” kapsamına girebilir
- Söz konusu cinayetleri işleyen ya da işlenmesine yardımcı olan bazı askerler hâlâ görevde
Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, Avustralya Başbakanı Scott Morrison’ın rapor nedeniyle kendisini aradığını ve “en derin üzüntülerini” paylaştığını söyledi.
Afganistan hükümetinde yapılan açıklamada ise Avustralya’nın “adaletin tesisinde kararlı olduğuna dair güvence verdiği” belirtildi.
Avustralya askerlerine yönelik suçlamalarla ilgili olarak Afganistan’daki ilk araştırmayı yürüten akademisyen Samantha Crompvoets, yaptığı açıklamada, “kasıtlı, tekrarlanan ve hedefe yönelik savaş suçları işlendiğini” söyledi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nden Elaine Pearson de yaptığı konuşmada “Bu bir doğrulama. Bu suçların işlendiğine dair bir kabul” diye konuştu.
Raporda neler ortaya çıktı?
23 farklı olayda 25 özel kuvvetler askerinin doğrudan veya ikinci derecede suç ortağı olarak yasadışı cinayetlere karıştığı belirtildi.
Avustralya Genelkurmay Başkanı General Angus Campbell, yaşananların “Savaşın hiddetiyle yapıldı” şeklinde tanımlanamayacağını söyledi.
Özel birliklerden bazı askerlerin “kendilerince intikam aldıklarına” dair endişe verici kanıtlar olduğunu belirten Campbell, “Hiçbir failin eylemlerde maksadının belirsiz olduğuna ya da yanlışlıkla yapıldığına dair bir emare yok” dedi.
Campbell, “Rapor, mevcut çarpık kültürün; askeri mükemmeliyetçiliği, ego ve yetki ile birleştirmeye çalışan bazı deneyimli, karizmatik ve nüfuzlu astsubaylar tarafından benimsendiğini ve güçlendirildiğini ortaya çıkarıyor. Ayrıca, bu askerlerin himaye edildikleri de anlaşılıyor” dedi.
Avustralya Başbakanı Scott Morrison, geçen hafta soruşturmayla ilgili olarak, Avustralyalıları zor haberlerin beklediğini söylemişti.
Daha fazla araştırılması gereken çok sayıda olay veya sorunun olduğunu söyleyen Morrison, “Bu soruşturma, doğası gereği karmaşık olacak” demişti.
