Almanya, sömürgecilik döneminde Namibya’da yapılan katliamları ilk defa Cuma günü ‘soykırım’ olarak tanıdığını duyurdu.
Almanya ülkeye yardım projeleri için bir milyar euro’dan fazla mali destek sözü verdi.
Alman sömürgeci güçler, 1904-1908 yılları arasında Namibya’da Herero ve Nama halklarından on binlerce kişiyi katletmişti.
Tarihçiler, bu olayları 20. yüzyılın ilk soykırımı olarak değerlendiriyordu.
Berlin daha önce sömürgeci güçlerin idaresinde ülkede zulüm yaşandığını kabul etse de maddi tazminat ödemeyi reddediyordu.
Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, Cuma günü yaptığı yazılı açıklamada “Bu olaylara bugünden itibaren, bugünün perspektifinden, resmi olarak soykırım diyeceğiz” dedi.
Bakan Maas, Berlin’in bölgede 1884 ile 1915 yılları arasında yaptıklarına ilişkin Namibya ile beş yıldır süren müzakereler sonucu varılan anlaşmayı da övdü ve açıklamasında “Almanya’nın tarihi ve ahlaki sorumluluğu ışında, Namibya’dan ve mağdurlardan bizi affetmelerini isteyeceğiz” ifadelerini kullandı.
Maas ayrıca, ülkenin yeniden inşası ve gelişimi için 1.1 milyar euro’luk mali destek programı başlatacaklarını söyledi.
AFP’nin müzakereyi yakından takip eden kaynaklara dayandırdığı haberine göre mali destek 30 yıllık bir süreye dağıtılacak. Fondan öncelikli olarak Herero ve Nama halklarının akrabaları faydalanacak.
Maas, bu ödemenin “resmi tazminat talebi yolunu açmadığını” da ifade etti.
Namibya, Berlin’in sömürgesi olduğu 1884-1915 yılları arasında Alman Güney Batı Afrika olarak adlandırılıyordu. Daha sonra 75 yıl Güney Afrika’nın idaresinde kaldı. Ülke 1990’da bağımsızlığını kazandı.
Namibya Soykırımı
Soykırım, yerli halkların işgalci Almanların topraklarına ve hayvanlarına el koymasına karşı ayaklanmasıyla 1904’te başladı.
O dönemde Alman Güney Batı Afrika sömürge yönetimindeki birliklerin komutanı olan Lothar von Trotha, Ekim 1904’te soykırım emri verdi.
Herero ve Nama halkları çöle sürüldü. Topraklarına geri dönmeye çalışanlar ya öldürüldü ya da toplama kamplarına gönderildi.
Soykırımda kaç kişinin öldüğü bilinmiyor. Ancak bazı uzmanlar ölü sayısının 100 bin civarında olduğunu söylüyor.
Tarihçiler Herero halkından 65.000-80.000 kişinin, Nama halkından 10.000-20.000 kişinin öldüğünü tahmin ediyor.
Soykırımda Hereroların yüzde 75’inin, Namaların da yarısının öldüğü belirtiliyor.
Kafatasları ‘üstün ırk’ araştırmaları için Almanya’ya gönderildi
Ölen yüzlerce kişinin kafatasları, antropologların “Avrupalıların üstünlüğünü kanıtlama araştırmaları” için Almanya’ya gönderilmişti.
Söz konusu araştırmalarda, Almanya’nın diğer eski sömürgeleri Kamerun, Tanzanya, Ruanda ve Togo’dan çok sayıda kafatası da incelendi.
Almanya, iki yıl önce araştırmalarda kullanılan 25 kafatasını bir kilisede düzenlenen törenle Namibya heyetine teslim etmişti.
Almanya ile Namibya arasında 2015’ten bu yana resmi özür ve tazminat için müzakereler yürütülüyordu. (bbc)
